Ak Diken

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

A harfi ile başlayan bitkiler

AK DİKEN

(Rhammus catharticus)

Cehrigiller familyasındandır.Diğer adları Geyikdikeni ,gövem erği,ateş tacı,barut ağacı, cehri, ala cehri,acı cehre ,cumurd,it cumurdu,mürdeşe.3-6 m boylanabilen ,saplı,damarlı,parlak yeşil, yüreksi yapraklarını döken dikenli bir çalı ya da ağaçlıktır.Mayıs haziran aylarında sarı-yeşil küçük çiçekler açar.Yeşil meyveleri olgunlaşınca ,buruşuk ,mor siyah arası bir renk alır ve önce insana tatlımsı gibi gelen ,ardından acılaşan buruk bir lezzeti vardır.

Anayurdu Avrupa’dır.Ormanlarda ,çalılıklarda bulunur.Ülkemizde Karadeniz dağlarında bolca görülür.

Üretimi sonbaharda tohumla yazın daldırmayla yapılır.Tohumlar sonbaharda olgunlaşır olgunlaşmaz soğuk seralara ekilir.Filizlenip elle tutulacak hale gelince saksılara alınarak sıcak seraya geçilir-15 dereceye kadar soğuğa dayanabilir.Güneşli ya da yarı gölge ,nemli ve zengin toprakları sever.Park ve bahçelerde süs ve çit bitkisi olarak yetiştirilir.

Eylül –ekimde olgunlaşan 5-8 cm çapındaki meyveler toplanır,sıkılarak elde edilen öz şekerle karıştırılıp şurup yapılır yada meyveler kurutulup ,toz haline getirilerek sulandırılıp içilir.

Bileşiminde sabit yağ flavon türevleri ve antrasen bulunur. Kabızlık giderici ,bağırsak yumuşatıcı iidrar söktürücü etkileri vardır.Özellikle ishal yapmasıyla ünlüdür ;bunu için gövde ve dal kabuklarıyla meyvesi kullanılır.Dikkat;bütün organlarıyla toksit bir ağaçcıktır, fazla alınması karın ağrısı yapar!Örneğin;meyvesi yenecekse 10 adeti geçmemelidir. Dövülmüş yaprakları kanamalı yaralara uygulanırsa kanama azalır ;siğillere uygulanırsa siğil ortadan kalkar.Siğil ve kaşınma için meyvesinin suyuda sürülebilir.

Ak dikenin modern tıptada yeri vardır.

Son yapılan araştırmalarda ak diken meyvesinden hazırlanan özel ekstrenin kanser hücrelerinin büyümesini engellediği görülmüştür.

Ağacın kabuğundan sarı boyar madde elde edilir ve bu renk ,kağıtları ,haritaları boyamada kullanılır.

Kitabımızda iki Rhamnus türü daha bulunmaktadır.Barut ağacı ve Kördiken .Bunlardan özellikle Barut ağacı dünyada ve Türkiye de halk hekimliği alanında iyi bilinen ve baş vurulan bir türdür.