Yüklüyor...

Çavdar Mahmuzu

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 C-Ç harfi ile başlayan bitkiler

  


 

Çavdar Mahmuzu

 

ÇAVDAR MAHMUZU

ARTEMİSİA ABSINTHIUM

(Compositae-fam.)

 

Bulunduğu Yerler: Çavdar başaklarında bulunur.

Yapısı: Çavdar mahmuzu, çavdar başaklarında, bazı kültür ve yabani ekin mahsüllerinde yetişen asalak bir mantardır. Çavdar başakları hastalandıkları zaman çavdar danesi yerine sert boynuzumsu teşekküler gelişir, bunlar 1-3 cm. kadar uzun, siyah menekşe renginde, ekseriya beyazımsı yapışkanlıdır. Bu boynuzcukların ilmi adı secale cornutum olarak bilinen çavdar mahmuzu sıkı örgülenme suretiyle kışlama devresinden kalan hifi mantarlarından teşekkül eder. Diğer hububat cinslerinde teşekkül eden mahmuzlar tıbbi maksatla kullanılmazlar.

Kullanılan Kısımlar: Mahmuzlar çavdar başaklarından el ile veya harman edildikten sonra makinelervasıtasıyla toplanırlar, gölgede veya 35 dereceye kadar ısılı fırınlarda, iyi havalandırma ile kurutulur. Kuru mahmuzlar siyah menekşe renginde, karakteristik kokulu, tatlımsı acı tattadır. Kağıt torbalarda paketlenir. Hidroskopik olduğundan dolayı kuru binalarda muhafaza edilir. Bulunduğu yerde rutubeti emmek için sönmemiş kireç sandıkları yerleştirilir.

Kimyevi Terkibi: Ergotin, ergosterin, ergotoksin, ergotamin, ergobazın, ergozin, ergokristin, ergokkriptin ve ergokorin alkaloidleri (ve onların izomerleri), rahim kontrakslarını (kasılma) hızlandırır, kan damarlarını büzer ve kan tazyikini arttırır, müdevver protojen aminler- tiramin ve histamin, alifat bazlarkolin ve asetilkon, betain, agmatin, sarıboyama ergoflavin %30 kadar katı yağ, albüminler, asidler, boyama maddeler skleroeritrin ve skleropordin (mahmuza menekşe rengini veren) vs. ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Rahim kaslarının spazmını hızlandırır. Bunun neticesi bu bölgede kanın durmasına tesir eder. Bu tesir başlıca ergotoksin ve ergotamin alkaloidlerinden ileri gelir. Bu alkaloidler taze mahmuzlardan fazladır, bunlardan dinlendirilmiş kısımlar, onların izomerlerine dönüşür. Çavdar mahmuzu (birinci derecede doğumdan sonra ve buhranlı yaş devresinde) rahim kanamalarında özel bir ilaçtır. Göz kataraktı ( perde) ilk devresinde, hafif vakalarda ishalde ( diaril) etarji tavsiye olunur.

Çavdar mahmuzu halk tebabetinde rahim kanamaları, kalp genişlemesi aort kapaklarında zayıflama, beyaz akıntı, revralji, baş ağrısı, sinir hastalıkları, ateroskleroz, şeker hastalığı, nüzüller, kan deveranında bozukluk (ayaklarda soğuma, uyuşma, kasların kasılması, kramp), hararet vücutta karıncalanma, hissizlik, kan tükürme vs. hastalıklara karşı kullanılır.

Kullanılışı: Bitkiden 1 kahve kaşığı (hafifçe dövülmüş) 300 gr. kaynar su ile haşlanır, 1 saat bekletilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çorba kaşığı alınır.

Çavdar mahmuzunun dehidroalkaloidleri üzerinde yapılan tecrübeler sayesinde yeni bileşimler elde etme yolları açılmıştır, bu bileşimler rahim üzerinde müessir değildir; fakat başka mühim tesirleri vardır. Dehidoergotamin merkezi sinir sistemi üzerinde yaptığı tesir ile migren hastalığına karşı iyi bir ilaçtır; argotoksin alkaloidleri grubundan hidergin antiadrenalin ile hipotensi tesir gösterir. Bu yoldaki araştırmalar devam etmektedir.

DİKKAT! BİTKİ ZEHİRLİDİR. DOKTOR KONTROLÜ ALTINDA ALINMALIDIR.

Kan Grubu