Çay

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  

  


 C-Ç harfi ile başlayan bitkiler

  


 

ÇAY

(Camellia sinensis yada thea)
Çaygiller familyasındandır.

Kışın yapraklarını dökmez çok sayıda melezi bulunmakla birlikte Çin çayı ve Assam çayı olmak üzere başlıca iki türü vardır.Serbest bırakıldıklarında birincisi 5 iki

ncisi 20 metreye ulaşabilecekken kolay ve bol üretim için sürekli budandığından 1-15 metre yükseklikte çalı biçiminde tutulurlar.

Bitkinin yaprakları türüne göre 3,8-25 cm uzunluğunda sivri almaşık dizilişli derimsi ve dişli kenarlıdır.Çiçekleri beyaz renkli ve hoş kokulu ; meyvesi,üç gözlü ve kapsül halindedir.

Çayın tarihi Çin’de efsanelere göre İÖ 2737 yılına yazılı kaynaklara göre de İÖ^350 yılına kadar gider.
Efsaneye göre İÖ 2737 yılında imparator Shen Nung bir ağacın gölgesinde otururken uşağından su ister.Uşağın getirdiği bir bardak suyun üzerine esen rüzgarla dalından kopan birkaç yaprak düşer.İmparator Shen Nung bu yeşil yapraklı suyun lezzetini pek beğenir ve suyunu o günden sonra zaman zaman böle içer.Çay böylece önce Çin’in sonra bütün dünyanın klasik bir çiçeği olur çıkar.

Çayın Türkiye’deki serüveniyse  kısaca şöyle : 1878 de Bursa’da yapılan denemeden olumlu sonuç alınamaz ancak 1924’ten itibaren Rize’de yavaş yavaş çay kültürü tutmaya başlar ve 1947’de sanayisi kurulur.

Çay bitkisi belli bir ergenliğe ulaştıktan sonra budanmaya başlanır.Hasada doğal koşullarda fidenin dikilişinden üç yıl  geçilir ve bu mayıs başından yaz sonuna kadar tepe tomurcuğu ile onun altındaki iki yaprağın alınmasıyla gerçekleştirilir.Mayalanmadan yeşil çay mayalanarak kara çay ve yarı mayalanmış olarak üç şekilde pazarlanır.

Çayda tanen, kafein, tein, teofilin uçucu yağ ve Bvitamini bulunur.

Çok aşırı içilmediği sürece çayın pek çok yararı vardır.Bünyeyi diri, zinde tutar, uyarıcıdır, sindirimi kolaylaştırıcıdır, spazmları çözer,ishal giderir,soluk borusunu gevşetir,terletici olduğu için yüksek ateşe ve sıcağa dayanmayı sağlar, mikrop öldürücü etkisi vardır,dokuları pekiştirir.
Demlenerek içilmesinde dikkat edilecek konu hazırlanmış kuru çayın doğrudan suya atılarak kaynatılmamasıdır.
Göz kapaklarında çıkan arpacığı ve göz kanlanmasını gidermek kirpikleri güçlendirmek için ılık çaya batırılmış paugu göze sürmek ve bir süre böyle bekletmek gerekir.

Çayın sakıncaları:Yemeklerle beraber içilen çay vücudun demir emilemini engeller.Bunu engellemek için yemeklerden bir saat önce yada bir saat sonra içilmelidir.

Limonun yanında maydonoz , roka, yeşil biber, domates,salatalık, mevsimiyse portakal, mandalina, üzüm, şeftali, gibi C vitamini açısından zengin sebze ve meyveler de çayın bu sakıncalı etkisini ortadan kaldırır.
Dikkat yüksek tansiyonlular böbreklerinde taş ve kum olanlar kabızlık çekenler bildik çaydan az içmeli yada içmemelidir.