C-Ç harfi ile başlayan bitkiler

Çobanotu 

                                                   
TIBBI ÇOBANOTU

PENIX-PETASITES OFFICINALIS Mönch.

(P.hybridus (L.) Gartn.) (Compositae-fam.)

Bulunduğu Yerler: Kaynak ve dere kenarlarında, sulak taşlılkı yerlerde, hemen her yerde bulunur.

Yapısı: Köksap sürüngendir. Gövde 50 cm. kadar yüksek, kalın, yapraksız, beyaz veya kırmızımsı, örümcek ağı gibi tüylü çiçek ve bir sap, ilkbaharda yaprakların çıkmasından evvel çıkar. Yapraklar çok büyük, böbrek veya kalp şeklinde üst yüzü çıplak, alt tarafıda kıllıdır. Yaprak saplarının içi boş, yaprak kaidesine doğru iki kenarlıdır. Çiçekler borumsu, bir arada toplu bulunan erkek ve dişi sepetciklerden salkım şeklindeki çiçek demetini teşekkül eder.

Kullanılan Kısımlar: Yapraklar ve köksap kullanılır. Yapraklar bitkinin çiçek açmasında, körpe iken (Mayıs, Haziran aylarında) toplanır. Gölgede veya 40 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru yaprakların yüzü yeşil, alt kısmı adeta beyaz (trikomların bulunmasından dolayı) renkte, kokusuz ve acı tattadır. Rutubet payı %12 dir. Balya halinde paketlenir.

Köksaplar güzün bitki solmaya başladığında (Eylül-Kasım aylarında) yerden çıkarılır. Gölgede veya 45 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Rutubet payı %12 dir. Torbalarda veya balya halinde paketlenir.

Kimyevi Terkibi: Yapraklar inulin, eterik yağ, lipoidler, invert şeker, glikoz muadili acı maddeler, sepi maddeler, reçine, kolin, helmeler vs. ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki öksürüğe karşı, iltihaplı salgı bezlerini yumuşatıcı tesirdedir. Hertürlü öksürük (bronşit, soğukalgınlığı, bronşlu astım) tedavisinde kullanılır.

Çobanotu halk tebabetince boğmaca, iştiha, mide düşüklüğü ve gazlara karşı kullanılmasını tevsiye olunur.

Taze yapraklar haricen yara ve çıbanlara konur.

Kullanılışı: Halk tebabetimizde beyaz çobanotu (Petasites albus (L.) Gartn.) Bu cin cin yaprakları da aynı hastalıklarda kullanılır.