(Nigella sativa)

Düğünçiçeğigiller familyasındandır.Diğer adları çörek otu,çöre otu, kara çörek, kara çörek otu, siyah kimyon, cöccem, karaca otu.

25-50 cm boylarında az çok tüylü dik dallı bir yıllık otsu bir bitkidir.İp gibi ince mavimsi çiçekleri çok tohumlu meyveleri vardır.

Siyah renkli özel kokulu tohumlarının uçları sivri ve 3-4 köşeli 2.5-4 uzunlukta, 1.5-2 mm genişlikte ve 1 mm kalınlıktadır.Koku tohum ezilince ortaya çıkar.

1000 dolayındaki tohum ancak 2-3 gr gelir.Olgunlaşmamış yada henüz kurumamış tohumlar basbayağı acıyken olgunlaşınca bu acılık hafifler.

Erken ilkbaharda 20 cm lik aralarla ekilir, hasadı eylül-ekim aylarında meyve tohumları kararmaya başlayınca yapılır.Biçilen bitkiler demetler halinde birbirine dayanarak kurutulur, harmandan sonra sap ve samandan ayrılan tohumlar yeniden kurutulur.

Anayurdu Akdeniz havzasıdır.Türkiye’de yabani olarak yetiştiği gibi Afyon, burdur, ısparta, izmir, balıkesir, istanbul, tokat, kayseri, yozgat, mersin, gaziantep, amasya, kahramanmaraş illerimizde ekimi yapılır.

Hindistan’da çok eskiden bu yana hem mutfakta hemde halk hekimliğinde yer almıştır, çörek otunu tedaviamacıyla İbn-i Sina da (980-1037) kullanmıştır.Avrupa’da 17 yy’a kadar bolca kullanılmış sonra yavaş yavaş terk edilmiş çiçek olarak yetiştirilmeye başlamıştır.

Bitkinin tohumları baharat olarak değerlendirilir.Limonsu, hafif acı lezzeti vardır.Koku ve lezzet katması için adı üzerinde çöreklere , ekmeklere, pidelere, bisküvilere, keklere, alatalara, balık yemeklerine ve daha bir çok yiyeceğe ve içeceğe girer.Kimyon , rezene, hardal, çemen ve çörek otu beşlisi eşit miktarda katılarak “Bengalli 5 baharat”ı oluştururlar.

Tohumlar nohutla karıştırılarak farklı bir kahve elde edilir.

Birleşiminde sabit ve uçucu yağ saponinler,tanen,şeker,acı madde, potasyum,demir ve myristik , palmitik,palmitoleik,stearik, oleik, linoleik ve araşidik asitler vardır.

İştah açıcı, uyarıcı, sindirim kolaylaştırıcı, gaz giderici, süt ve idrar arttırıcı, adet söktürücü, şeker düzenleyici,böcek-savar etkiler gösterir.

Çörek otu tohumları bal yada şekere karıştırarak ağızdan da alınabilir.

Çörek otu yağı saç dökülmesine ve kepeğe iyi gelir.Siğillere, basura karşı etkilidir.

Son yapılan bir araştırmada sabahları aç karna yutulan 9-10 adet çörek otu tohumun yada bir çay kaşığı çörek otu yağının kolestrolü düşürdüğü belirtilmiştir.

Hz.Muhammet’in çörek otu ölümden başka bir çok derde devadır.şeklinde bir hadis_i şerifi vardır.

İslam Peygamberlerinin çörek otuyla ilgili ikinci hadiis _i şerifi şöyledir.”çörek otu  atar , üzerine de su yada  bal şerbeti içerdi.

Ünlü İslam hekimi Razi(854-932)de “Romatizma ve çeşitli ağrılara karşı çörek otunu balla macun haline getirip yemeklerden sonra birer kaşık yutunuz” demiştir.

Çörek otu modern tıpça kabul edilen bir bitkidir.

Dikkat hamileler kullanmamalıdır.

Taneler Anadolu’da nazara karşı ceplerde taşınır yada tütsüsü yapılır.

Bitki Avrupa’da daha çok güzel çiçeklerinden dolayı süs bitkisi olarak yetiştirilebilir.