Domates

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

D harfi ile başlayan bitkiler

DOMATES

(Lycopersicon esculentum yada solannum lycopersicum)

Patlıcangiller familyasındandır.

150 cm ye kadar boylanabilen dik yada sarılıcı bir yıllık otsu bir bitkidir.Gövdesi ve dalları az çok tüylüdür.İnce keskin bir kokusu vardır.İlkbahar-yaz aylarında küçük sarı çiçekler açar.Çiçekler solup dökülünce yerlerinden cinsine 2-10 cm çapında domates meyveleri çıkar.Başlangıçta yeşil olan meyveler olğunlaştıkça sararıp kızarır ve tam olgun halindeyken genellikle kırmızıdır.

Anavatanı Meksika ve Peru olan uzun yıllar zehirli zehirli sanılarak yenmemiştir.Yasaklı dönemi 1500 lü yıllarda sona ermiş pişirilerek usul usul yenmeye başlanmış ;1700 li yıllarda ilk kez Friorentinalı bir aşçı onu çiğ olarak salatalarda kullanılmış ve günümüzün bu vazgeçilmez sebzesine ancak böyle gün doğmuştur.

Dünyada en çok domates üreten ülkeler ABD, Rusya, İtalya,Çin,Türkiye ve İspanya dır.

Türkiyenin bütün bölgelerinde domates yetiştirilir;Ama Akdeniz Ege ve Marmara bölgeleri ön sıralarda yer alır.

Türkiye’de üretilen domatesin %70 i sofralıktır, yaklaşık %30 u ise sanayide değerlendirilir.Sanayi tipi domates en çok Karacabey, Mustafa kemal paşa, susurluk ve manyas ta yetiştirilir.

Domateste protein A, C, E ve B grubu vitaminler , potasyum, kalsiyum,fosfor ve sodyum, demir, selenyum, gibi mineraller bulunur.

Çiğ ve pişmiş olarak yenildiğinde ; kansere, romatizmaya, böbrek ve mesane taşlarına yaşlanmaya karşı bir panzehir yerine geçer.Karaciğerin , dalağın, kan dolaşımın, sindirimin dengelenmesi, gözlerin korunması, kanın zararlı maddelerden arındırılması da yüzyıllar önce zehirli sanılan domatesin marifetleri arasındadır.

Bilim adamlarına göre kansere karşı en etkili sebzelerden biri domatestir.Prof.Dr Erkan Topuz domatesin sağlık için yararlı etkileriyle ilğili olarak şöyle demektedir.”Domatesin içinde bulunan likopen ve selenyum genellikle prostat kanserinde , meme kanserinde, kolon kanserinde, mide kanserinde etkilidir ve bunlar ispat edilmiştir.

Ayrıca dikkatli ve az kullanmak şartıyla domates bitkisinin yapraklarının kaynatılıp içilmeside kanı temizler.