Dulavrat Otu

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  

  


 D harfi ile başlayan bitkiler

  


 

Dulavrat Otu 

  

DULAVRAT OTU 

 ARCTIUM LAPPA L.

(Compositae-fam.)

 

Bulunduğu Yerler: Ormanlarda, çalılıklar arasında, yangın yerlerinde, sık otlu alanlarda yetişir.

Yapısı: 60-150 cm. kadar sapın yüksekliği, üst kısmı çok dallı, uzun kırmızı çizgili, kök hafif etli, uzun dış tarafı boz kahve, iç kısmı da beyaz olan duravlat otu iki yıllık otsu bitkidir. Kalp şeklinde alt yapraklar çok iri, sapta bulunan yapraklar daha küçüktür. Çiçekler kırmızı menekşe renginde, çiçek demeti kömeçte ( tablada) toplu halde olup sapın tepesinde kalkanvari çiçek demetinde toplu bulunurlar. Çiçekler borumsu, iki cinsiyetlidirler. Kömeçleri saran yapraklar yeşil, içeriye kıvrımlı uçları çengellidir. Çiçek tablaları sert kılarla kaplıdır. Temmuz-Ağustos aylarında çiçek açarlar.

Kullanılan Kısımlar: Bir yıllık bitkilerin kökleri güz mevsiminde (Ekim- Kasım aylarında) veya erken ilkbaharda ( Mart ayında) ikinci yaşına basacak kökleri topraktan çıkarılır. İki yıllık kökleri tıbben elverişli değildir, bunlar ağaçlaşmış e kofamıştır. İki yıllık bitkilerdenayrıca olan husus, bir yıllık dul avratonun sapsız olmasıdır. Yalnız rozet yaprakları bulunur, iki yıllık bitkilerin ise sapları vardır. Kökler dikkatle çıkarılmalıdır, çünkü hem de gecrek ve hem derindirler. Çıkarılan kökler yıkanır. 15 cm kadar uzunlukta parçalara ayrılır. Gölgede veya 40 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru kökler koyu kahve, özü boz sarıdır. Kokusuz ve acı tattadır. Rutubete payı % 12 dir. Kağıt- kenevir torbalarda paketlenir. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.

Kimyevi Terkibi: Bitki % 45 kadar inulin, protein, sitosterin, stigmasterin, eterik yağ, fitosterin, tanenler, yağlı maddeler, organik asidler, kalsiyum, fosfat ve sülfatları, sodyum, magnezyum, reçineler, acı maddeler vs. ihtiva eder. Tohumlarda arktin glikozidi, yapraklarda sepi maddeler, helmeli maddeler ve eterik yağ bulunmuştur.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki hücrelerin üremesini hızlandırır, dezenfeksiyon, idrar söktürücü, terletici tesirdedir. Deri hastalıları ( çıban, ekzemalar,iltihaplı sivilce (akne), ciltte yağ ifraz eden bezlerde bozukluklar , karaciğer hastalıklarında kullanılır.

Dulavratotu kökleri Halk tababetinde romatizma, basurlar, sıtma mide ülseri gastrit gibi yerlerde kullanılması tavsiye edilir.

Haricen romatizma, nikris, burkulma, berelnme basurlarda lapa halinde 1/10 nisbetinde terepentin yağı veya sert rakı tentürü  ile romatizmalı yerlerin oğuşturulmasında; aynı nisbet dahilinde zeytin yağı karışımı ile saç dökülmesi hastalığına karşı kullanılır.

Kullanılışı: Öğütülmüş kökten 1 çorba kaşığı 0,5 lt. suda 10 dakika kaynatılır, süzülür, günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır. Torhumlardan 1 kahve kaşığı 400 gr. soğuk suda akşamdan ıslatılır, sabahleyin süzülür. Yemeklerden evvel 3 defada alınır.

Halk tababetinde Aynı soydan küçük dulavratotu (Arcticum minus (Hill brenh) ve örümcekli dulavratotu (Arcticum tomentosum Mill.) aynı hastalıklara karşı da kullanılır.