(Prunella vulgaris yada brunella v.)

Ballıbabagiller familyasındandır.Diğer adları küçük karakafes, yaban eriği,yara otu.

5-45 cm boylarında genellikle yerde sürünen sağa sola kollar atıp kök salan daha sonra yukarıya dönen dört köşe gövdeli hafif tüylü, yılansı köksaplı iki yada çok yıllık oysu bir bitkidir.2 cm eninde karşılıklı dizilişli tam ve dişli kenarlı yumurtamsı yada eliptik sivri uçlu saplı yaprakları vardır.Haziran-ekim aylarında dal uçlarında pek çoğu bir arada başak durumu oluşturarak 1-2 cm boyunda , çift dudaklı , küçük pembe, mavi – mor nadiren beyaz balverici çiçekler açar.Bunlar solunca çiçek çanağı içinde dört yumurtamsı kapçıktan oluşma meyveler çıkar.

Dünyanın hemen her yerinde 2400 metre yüksekliğe kadar olan kireçli topraklarda , çayırlarda, orman içi açıklık alanlarda , yol kenarlarında kendiliğinden ve genellikle  topluluklar halinde görülür.Türkiye’de hemen her bölgede boş ve ekili alanlarda bulunur.Tarım alanlarında zararlı ot sayılır.

Üretimi tohumla yada ayırmayla yapılır.Halk hekimliğinde bitkinin toprak üstü kısımları kullanılır.Bileşiminde tanenler, saponinler yağlar , reçine ve acı madde bulunur.

Tarihte özellikle parmakların üzerine yanlışlıkla vurulan çekiç yaralarını iyileştirmek üzere kullanılmıştır.

Bunun için 30 gram bitkinin üzerine 1 litre kaynar su döküp 10-15 dakika demlendirildikten sonra süzülür ve günde iki üç kez birer bardak içilir.

Kurutulmuş çiçekli dallar soğuk suda yada alkollü içeceklerde birkaç gün bekletilerek içilir, hafif acımsı bir lezzeti vardır.

Anjin , pamukçuk ağız ve boğaz iltihapları dişeti rahatsızlıkları için gargara yapılır,dışardan yaraların üzerine uygulanır.

Dikkat hamileler ve emzikliler kullanmamalıdır.

Bitkinin çiçekleriyle yaprak ve saplarından zeytin yeşili boyar madde elde edilir.