Gelincik

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  

  


 G harfi ile başlayan bitkiler

 

  


 

Gelincik

 

 GELİNCİK

 

 

Bulunduğu Yerler: Ovalarda tarlalarda memleketin her tarafında yetiştirilir.

Yapısı: Gövde 25-60 cm. kadar yüksek, bir yıllık kıllı otsu bir bitkidir.Yapraklar mavi veya mavimsi yeşil, basit veya ikişer tüysü, dip yapraklar uzun saplı, gövde yaprakları sapsız, gövdeye bitişiktir. Çiçekler iri açık kırmızı nadiren pembe veya beyazdır. Taç yaprakların dip kısımları siyah benekli veya beneksizdir. Çanak iki bölümlü olup çiçek açtıktan sonra dökülürler.Taç yapraklı, erkek organlar çoktur. Meyve yumak şeklinde veya ters yumurta biçiminde kapsül olup içerisi çok sayıda ufak tohumlarla doludur. Kapsülün tepe altında yarı bölmeler ve yuvarlak bir delik bulunur.

Kullanılan Kısımlar: Çiçek açma zamanında taç yaprakları (mayıs-haziran aylarında) toplanır. Toplama işi çok itinalı olmalı. Yapraklar hiç bastırılmamalı (zira sıkıştırılan yapraklar kuruma zamanında  kararırlar). Kuruma işi çok acele yapılmamalı, gölgede veya 35 derece ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru yaprkalrın rengi menekşe kızılıdır. Hafif karakteristik kokulu, tatlı buruk tattadadır. Rutubet payı % 12 dir. Balya halinde veya kontraplak kasalrda torbalarda paketlenir.

Kimyevi Terkibi: Taç yaprakları yağlı maddeler, kırmızı boyama, haşhaş ve readin asidi, helme, reçine, readin alkaloidi, reagenin, antosian glikozid mekosianin, mekopelargenin, az miktarda morfin, vs. ihtiva eder. Topraküstü kısımlar ve meyve kapsülleri readin alkaloidi, az miktarda morfin ve narkotin ihtiva ettiği keşf edilmiştir.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: orta derecede (sakin) bir uyku verici ve had öksürüğü sakinleştirici te siri vardır.

Halk tababetinde yapraklar alta kaçırmada, ,ishal, dizanteri, uykusuzluk, kalp çarpıntısı, mide ağrıları vesairede kullanılması tavsiye edilir. Meyve kapsülü haşlanarak kalp çarpıntısı, mide ağrıları, düzensiz adet hallerini tanzimde, had öksürük özellikle çocuklarda, verem başlangıcı vs. gibi yerlerde kullanılır.

Kullanılışı: Taç yapraklarından 1 çorba kaşığı 0,5 lt. suile haşlanır, 1 saat bekletilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer kahve fincanı alınır.Tohum kapsüllerinden de 1 kahve kaşığı aynı miktar suda 10 dakika kaynatılır ve aynı şekilde içilir.

Halk tababetimizde haşhaş (papaver somniferum L.) da kullanılır. Haşhaşı tababette kullanmak için sıcak yerlerde, süs bitkisi olarak bahçelerde yetiştirilir. Meyve kapsülleri haşlama şeklinde mide ve bağırsak ağrıları, öksürük , ishal, dizanteri, kusma gibi hastalıklarda kullanılır. Haricen yara yıkamakta, diş etlerinde kabarcıklar husulunde gargara olarak kullanılır. Dövülmüş taze yapraklar (lapa halinde) böcek sokmalarına karşı hafifletici te sir yapar. Çiçek haşlamalarından basurdan muztarip olanlar alabilir. Tohumlar tatlıcılık ve gıda sanayiinde kullanılır.