Hardal

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  

  


 H harfi ile başlayan bitkiler

 

  


 

HARDAL
(Brassica alba yada sinapis)
Turpgiller familyasındandır.

30-150 cm boylarında canlı yeşil parçalı yaprakları mayıs- eylül aylarında küçük salkımlar halinde açan 4 taçyapraklı sarı çiçekleriyle tanınan otsu bitkilerdir.Kapsül biçimli uzunca silindirik meyveleri dallarda yatay bir şekilde yer alır ve bir kuş gagasını çağrıştırır, içinde ortalama 2 mm uzunluğunda küçük , küremsi,kırmızımtırak- kahverengi 4-8 tohum bulunur.

Türkiyede de yetişen üç önemli türü vardır.Ak hardal, kara hardal,ve esmer hardal.Bunlardan sağlığa en yararlı olanı kara hardaldır.Ak hardalın körpe yaprakları roka gibi yenir.Yemek sanayinde en çok kullanılan ise Esmer hardaldır, çünkü bunun tohumları büyüktür.Bunun yaprakları da çiğ yada yemeklerle pişirilerek yenir.

Ak hardal ile kara hardalın anayurdu Anadolu ve Akdeniz bölgesi Esmer hardalın Hindistandır.Kırlarda , döküntülerde , kireçli topraklarda kendiliğinden yetişir.Üretimi tohumla yapılır.Ekimden yaklaşık iki ay sonra kapsüller açılmadan önce hasat
 
edilir.Kapsüller sıcak kuru havadar ve temiz bir yere serilir, kuruyunca avuçla ovuşturulunca tohumlar kabuklarından ayrılır.
Hardal dünyanın en eski bitkilerindendir.Çin’de 3 bin yıldır adı geçer tarımı yapılır.Mısır’da Yunanlılarda Romalılarda da bilinirdi.

Pythagoros(İÖ580-500) onu lapa olarak akrep sokmasına karşı önerir.Aristophanes (İÖ 356-323)

Hardal unuyla yapılan bir yahniden söz eder.Hippokrates (İÖ 460-377)ve Yaşlı Plinius(23-79)hardalla hazırlanmış 40 tıbbi reçete sunarlar.
İran kralı III.Darius Büyük İskendere sahip olduğu askeri gücünü göstermek üzere bir çuval susam tanesi yollar ; Büyük İskenderse (İÖ 356-323)ona karşılık olarak hemen sadece askerlerinin sayısını değil aynı zamanda güçlerini de göstermek üzere bir çuval hardal tohumu yollar.
Hardal tohumu sirke, tuz ve suyla karıştırılır;dövülür, ezilir, elenir, süzülür,homojenleştirilir ve cam bardaklarda satışa sunulur.

Her üç tür hardalın tohumları karıştırılıp ezilerek un haline getirilir;içine şarap yada sirke koruk suyu, su , şeker,tuz katılarak et yemeklerine çeşni olarak eklenen karışım elde edilir.

Bileşiminde müsilaj, sinapin,sinigrin,myronis,sabit yağ bulunur; sabit yağ ak hardalda yüzde 35 kara hardalda yüzde 30 dolaylarındadır.
Acı lezzet bir süre bekleyince azalır.Isı da acı lezzeti azaltır,neredeyse yok eder;bu sebeple yemeklere ocaktan alındıktan sonra eklenir.Ayrıca hardalı , havadar, ışıktan koruyarak ve buzdolabında bekletmek gerekir.

Hardalın terletici iştah açıcı sindirim kolaylaştırıcı, rahatlatıcı, gevşetici,kan dolaşımını uyarıcı , romatizma ve eklem ağrılarını dindirici basuru köreltici   etkileri vardır.

Ak hardal kronik kabızlıkları geçirir, idrar söktürücüdür, bademciği, öksürüğü,anjini iyileştirir.Kara hardal bunlara ek olarak uyarıcıdır, ateş düşürür, mide dostudur, yakı,lapa,losyon olarak dışardan uygulanmayla iç organlardaki iltihaplanmalara, nezleye, anjine, öksürüge, boğmacaya, romatizma ve sinir sistemi ağrılarına karşı kullanılır.

Baygınlıklarda kalp üzerine hardal konur, akciğer ve beyinde kan toplanırsa hemen el ve ayaklara hardal banyoso yaptırılır.Lumbağo, siyatik ve öteki birçok ağrı hardal karşısında geriler.

Ancak dikkat cildi aşırı duyarlı kişiler kullanmamalıdır, tahriş edebilir!Ayrıca midesi hassas olanların karaciğer damar sertliği ve yüksek tansiyonu olanların kullanmamasında yarar vardır.Alerji yaratıcı olduğu için 3 yaşından küçükler kullanmamalıdır.