Havlıcan

HAVLICAN
(Alpinia officinarum)
Zeytingiller familyasındandır.Diğer adı Küçük galanga.
1.5 metre boylarında kırmızı çizgili beyaz çiçekleri olan köksaplı hoş kokulu, çok yıllık otsu bir bitkidir.Anayurdu Çinin güneyidir.Doğu Asyada Endonezyada, Malezyada, Javada, İranda bulunur.Çinde, Taylanda Kültürü yapılır.Ülkemizde yetişmez Uzak Doğudan ithal edilir.

Ortaçagda(5-15. yy) cinsel gücü arttırıcı  olarak kullanılmıştır.

Osmanlı tıbbında Salih bin Nasrullah (ÖI..1669) Ömer Şifai(17.yy) ve Şerafettin Mağmumi havlıcandan söz etmişlerdir.
Bitkinin 5-6 cm uzunluk ve 1-2 cm kalınlıktaki koyu kırmızı görünüşlü köksapları kurutularak baharat olarak kullanılır.
Bu köksap, küçüklüğü dışında zencefilinkine benzer.İçi beyazdır.Lezzeti ve kokusu zencefile benzer.Acımsı ve kokuludur.

Mutfakla hamur işlerinde , çikolata,dondurma,şekerleme,meşrubat yapımlarında kullanılır.Günümüzde en çok Malezyada tüketilir.Bileşiminde uçucu yağ ve nişasta uçucu yağın içinde de sineol, pinen gibi maddeler bulunur.

Sindirim kolaylaştırıcı, uyarıcı, öksürük kesici,iştah açıcı, balgam, gaz ve idrar söktürücü etkileri vardır.
Yarım litre(2.5 bardak) kaynar suya yarım kahve kaşığı havlıcan kökü konup demlenir, günde üç kez birer çorba kaşığı içilir.
Yada 5 gr havlıcan 10 gr zencefil , 10 gr tarçın, 5gr karanfil, 50 gr balla karıştırılır sabah akşam birer tatlı kaşığı yutulur.