(Borago officinalis)

Hodangiller familyasındandır.Diger adları hudan,Zembil çiçeği,Ispıt,Galdırık, Kaldırak,Sığırdili.

(Bitkinin bilimsel adındaki Borago için Latincede” uzun kıllı, kaba kumaş” anlamına gelen burra sözcüğünden gelir, diyen kaynaklar var.Borago’nun Kelt dilinde “ cesaret” anlamına gelen borrach’tan geldiğini söyleyenler de bitkinin eski adlarından birinin “ terrin babası” anlamına gelen Arapça bou rasch olduğunu ileri süren kaynaklar da var.)

30-75 cm boylarında içi boş yuvarlak beyaz tüylü sert gövdeli bir yıllık otsu bir bitkidir.Her iki yüzü de  diken gibi batıcı tüylerle kaplı yumurtamsı yaprakları vardır.Nisan-ekim aylarında sarkık salkımlar halinde açan balverici beş taçyapraklı , yıldızsı, küçük, güzel çiçekler başlangıçta pembeyken zamanla gök mavisine dönerler.Meyveleri içinde tohumlar barındıran dört adet kapçıktan oluşur.Kahverengi- siyah renkli bu tohumlar üç köşeli ve iricedir.

Ülkemizde 1800 metre yüksekliğe kadar Akdeniz , Marmara ve Kuzey Anadolu bölgelerinde yetişir.Kültürel yolla üretimi de mümkündür.Zaten eskiden besin baharat yada ecza olarak kullanmak üzere kültürü yapılmış bir bitkidir.Bahçelerden kırlara taşmış yada kaçmıştır.

İlkbaharda çiçek açması için sonbaharda; yazın açması için ilkbaharda tohumu ekilir.30 cmlik aralık yeterlidir.Saksıda yetiştirmekte mümkündür.Güneşi seven bitki olmasına rağmen yarı gölgeye de uyum sağlayabilir.

Anayurdu olan Anadolu ve Batı Asyadan, Haçlı seferi aracılığıyla Avrupa’ya götürülmüştür.Harabelik yerlerde yol kenarlarında işlenmeyen tarlalarda bakımsız bahçelerde kendiliğinden yetişir.

Sefere çıkan Haçlıların atlarının  üzengilerine cesaret arttırıcı olarak bu bitkinin çiçekleri sürülürmüş.Hodanın bileşiminde bulunan maddeler böbreküstü bezlerini etkileyerek bu işlevi yerine getirirmiş.Yine 16.yy İtalyada kalp yetersizliklerine ateşli hastalıklarda bayılmalarda bu bitki kullanılmıştır.

Bileşiminde tanen uçucu yağ, saponin,müsilaj, reçine ve potasyum nitrat bulunur.

Çiçekli dal uçlarıyla yapraklarının, ateş düşürücü,balgam ve idrar söktürücü,kan temizleyici,gerginlik giderici,cesaret verici etkileri vardır.

Bütün bunlar için gölgede kurutulmuş çiçekli dallarıyla yapraklarından oluşan 50gr bitkinin üzerine 1 litre kaynar su dökülür, 10-15 dakika bekletildikten sonra günde 2-3 kez birer bardak içilir.

Nezleye , bronşite,akciğer zarı iltihabına, romatizmaya iyi gelir.

Yara yanık gibi cilt rahatsızlıklarına da dışardan uygulanır.

Genç sürgünleri ve çiçekleri salatalara eklenir.Bunlarla çorba, omlet yapılır,ayrıca ıspanak gibide pişirilebilir.

Harika bir dekoratif bitkidir, bahçelerde ayrıksı mavi yıldızsı bir güzellik katar!