Kaju

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 K harfi ile başlayan bitkiler

  


 

KAJU

(Anacardium occidentale)

Sakızcığiller familyasındandır.

3-12 metre  boylarında yoğun dallı;almaşık dizilişli, 10-15 cm uzunluk ve  7-12 cm genişlikte belirgin damarlı  parlak derimsi yeşil yapraklarını  dökmeyen bie ağaçcıktır.7-9 mm uzunluğunda yeşil  yada kırmızımsı  yeşil çiçekler açar.Bu ağaçta  olgunlaştığında sarımsı-kırmızı renge dönen etli sulu şişkin ekşimsi tatlı lezzetiyle yenebilir bir tür meyve ile onun ucuna  tutunan  2,5 cm uzunluğunda çift kabuklu , böbreksi- fasulyemsi ve yine  yenebilir bir çekirdek bulunur.

Bütün Batı dillerinde “ ceviz” denmesine karşın meyvenin  lezzeti  bademi çağrıştırdığı  ve ceviz  kadar iri olmadığı  için ben “ badem” demeyi yeğliyorum.

Anayurdu  Brezilya ve Meksika  arasındaki  bölgeler özellikle Haiti ve Karayiplerdir.Burada Avrupalıların  gelişinden  çok önceleri üretimi yapılmıştır.15 yy da Portekizli  ve İspanyol  sömürgeciler  tarafından  Doğu Afrika ve Hindistanın kıyı kesimlerine  götürülmüştür.Günümüzde pek çok tropikal ülkede bulunmakta ve en fazla  üretim Hindistanda gerçekleştirilmektedir.

Üretimi daha çok tohumla yapılır.Gece sıcaklığının 20 gündüz sıcaklığının 30  derece olduğu mevsimlerde ekmekte yarar vardır.Kuraklığa dayanır, ama  soğuğa dayanamaz.

Ağaç normalde 5 yaşında meyve vermeye başlar, bakımlı  kültür ortamlarında iki yaşında da meyve verdiği olur.20-30 yıllık bir ömrü olan ağaç ortalama 15 kğ meyve verir.

Orta Amerika yerlilerince ayak  basmadan önce  yüzyıllarca  ağacın meyvesi ateş düşürücü,mide güçlendirici ve ağız kokusunu giderici olarak kullanılmıştır.

Kaju bademi  kurutulup kabuğu çıkarıldıktan sonra çerez olarak tüketilir.Lezzeti  bildik  çerezlerden en çok  kuru bademe benzer.Güney Hindistan da et ve sebze yemeklerine  eklenir.Kaju elmasıyla kaju bademinden  meyve suyu reçel yada marmelet elde edilir.

Ağacın yapraklarında tanenler ve flavonoitler kabuğunda reçine, zamk ve  böcek öldürücü  maddeler: bademindede çeşitli asitler bulunur.

Bitki iyi bir yüksek tansiyon düşürücü ve  tansiyon ayarlayıcı olmasının yanında  şeker  hastalığı için de yararlıdır.Bunun için ağacın kabuğundan  oluşturulan  5-10 gram toz  yarım litre suda eritilir ve günde iki kez 20 ml içilir.Halk hekimliğinde meyve kabuğundan elde edilen lapamsı sıvı diş çürüklerinde  nasırlarda  ve siğillerde kullanılır.

Ağaç kabuğunun kaynatılmış suyu kadın  hastalıklarında  yara iyileştirici olarak  değerlendirilir.

Bileşiminde E vitamini ile oleik ve linoleik yağ asitleri bulunan kaju yağı, yaşlılıkta  kuru ve tahrip görmüş ciltlerde canlandırıcı etki gösterir.