Kakule

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 K harfi ile başlayan bitkiler

  


 

KAKULE

(Elettaria cardamomum)

Zencefilgiller familyasındandır.Diğer adları  hamame,küçük kakule,hil.

3-5 metre boylarında, ancak  parmak kalınlığında bir gövdesi olan, çok yıllık, otsu-çalımsı bir bitkidir.

Anayurdu bilin-memekle birlikte Güney Hindistan, Tayland,Burma,Seylan,Japonya,Çin ve Malabar takım adalarında, daha çok bataklık alanlarda, kendiliğinden yetişir.Hindistan, Malamar takım adaları, Sri Lanka ve Guatemala’da tarımı yapılır.İklim elveişli olmadığı için ülkemizde yetişmez.

Eski Roma’dan bu yana sindirim kolaylaştırıcı ve gaz söktürücü olarak halk hekimliğinde kullanılır.Çin’de her derde deva olarak bilinir.Osmanlı tıbbında da Salih bin Nasrullah (17.yy) ve Dr.Mehmet Nuri’den (19.yy) kalan kayıtlarda adı geçmektedir.Salih bin Nasrullah kakuleyle ilgili olarak şunları yazar:”Kalbe, ciğere, mideye kuvvet verir, kusmağı men eder.”

 

Çalının  mızrak biçimli iri yapraklarının üst yüzleri koyu, alt yüzleri ipeksi,açık yeşildir.Mor damarlı beyaz dudakları olan  5 cm çapındaki yeşilimsi-sarı çiçeklerini seyrek salkımlar halinde ilkbahar yaz aylarında açar.

Bitkinin 1-2 cm uzunluğunda  kapsül şeklinde 3 gözlü üzerinde boyuna  çizgiler bulunan  meyveleri vardır.Bunlar tam  olgunlaşmak üzereyken  eylül-aralık  aylarında toplanıp güneşte yada fırınlarda  kurutulur.

Gözlerde 1-2 mm boyunda , böbrek biçimli,buruşuk, kırmızımtırak-kahverengi  yada  kirli beyaz 8-15 adet tohum  bulunur.Baharat ve ecza olarak  güçlü ve hoş kokuları olan bu tohumlar kullanılır.

Bunlar öylece yenir yada öğütülüp  suyla içilir.Bisküvi,ekmek,likör,şarap ve turşulara eklenir.Yakın Doğuda ve Arap ülkelerinde kakuleli kahve içilir.

Bileşiminde sabit ve uçucu yağ , reçine,sineol,terpineol, mirsen,terpinil asetat, limonen, sabinen ve pinen bulunur.

Kakule geleneksel Hint hekimliği olan Ayurveda ikdidarsızlığa, unutkanlığa, bedensel ve zihinsel yorgunluğa , çarpıntıya, sürekli bulantıya karşı kullanılmıştır.

Çin’de neredeyse  her derde deva sayılmıştır.

Bitki tohumlarının  gerçekten  de iştah açıcı, uyarıcı,sindirim kolaylaştırıcı,gaz söktürücü,baş ve karın ağrılarını dindirici,güçlendirici,zihin  açıcı etkileri vardır.

Bu etkileri  elde etmek için 20-50 gram kakule tohumu 1 litre suda  kaynatılıp günde 2-3 bardak içilir.

Yada  1 bardak  kaynar suya 1 tatlı kaşığı ezilmiş kakule tohumu konur, 10-15 dakika demlendikten sonra içilir.Günde bu şekilde üç kez içmek gerekir.

İştah açmak ve gaz gidermek için içilecekse, yemeklerden yarım saat öncesi  tercih  edilmelidir.

Bir kapsülden çıkacak miktardaki  kakule tohumu balla karıştırılarak her gün yenirse, sinir sistemini ve ileri yaşlarda görme gücünü koruyacağı kabul edilir.Sarımsak kokusu dahil, ağızdaki kötü kokuları gidermek için bir-iki kakule  tohumu çiğnenir.

Bu özelliğinden dolayı ABD den yayılarak  çikletlerin yapımına girmeye başlamıştır.

Dikkat hamile hanımlar kullanmamalıdır!