K harfi ile başlayan bitkiler

Kan Renkli Turnaağası

KAN RENKLİ TURNAAĞASI (KIRMIZI ITIR)  

     GERANIUM SANQUINEUM L. (GRANIUM ROBERTIANUM L.)  

  (Gereniaceae-fam.)

Bulunduğu Yerler: Kurak, otlu ve taşlıklı yamaçlarda, çalılıklar arasında, dağ bölgelerinde bulunur.

Yapısı: Köksap çok kuvvetli, sık tüylü ; kaide kısmından dallanır. Çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar karşılıklı, elayası biçiminde, mükerrer kesik ve hoş kokuludur. Çiçekler birayli, kırmızı, dirsekli sap üzerinde bulunur. Çanak beş yapraklı ve on erkek organlıdır. Meyve hafif kıllı, birer tohumlu beş bölüme ayrılır. Haziran-Ağustos aylarında çiçek açar.

Kullnaılna Kısımlar: Köksaplar yaz sonralarına doğru ve güz mevsimi esnasında ağustos-ekim aylarında topraktan çıkarılır. Köksaplar kesildiğinde açık pembe renkte olup sonradan kızarırlar. Yıkandıktan sonra gölgede veya 45 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru köksapın dış görünüşü kırmızımsı kahve, içi kırmızı nüanslı, kokusuz ve buruk bir tattadır. Balya veya torbalarda paketlenir. Kabul edilen rutubet %11 dir. Kuru ve havadar binalarda muhafaz edilir.

Kimyevi Terkibi: Henüz incelenmeyen maddeler, %15 kadar tanenlerden başlıcası kateşinlerdir. Yapraklar vitemin C ve provitamin A ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki;  kan dindirici, kabız, çocuk düşürme( abort), tesirindir. İshal( özelliklerde küçük çocuklarda) , kansızlık ( anemi) , ve bağırsak ağrıları.

Halk tababetinde Muhtelif Tabiatta kansızlık, karaciğer sirozu, kısırlık, kalp kaslarını kuvvetlendirme (ısırgan kökleriyle birlikte) mesane kanalında ve böbreklerde kum ve taş , verem başlangıcı, sıtma vs. ye kullanılır. Haricen bitki haşlamasından burun kanaması tampon , deri iltihapları ve fistüllerde kompres olarak kullanılır.

Kullanılışı: Kıyılmış kökten 2 çorba kaşığı bir lt. suda 10 dakika kaynatılır Günde 3 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır.

Halk tababetimizde aynı soydan başka cinslerindende istifada edilir. ( gerenıum dissecnum jussi) kesik yapraklı turna gagası çiçek ve yapraklarının haşlanmasıyla sıracaya müessirdir; Adi turna gagası( G. Macroırhızum L.) yaprakları ishale karşı, özellikle küçük çocuk ishalleri; pirene turna gagası( G.pyrenaicum L.) yer üstü kısımları karın nahiyesi hastalıklarına karşı kullanılması tavsiye edilir; (G.Robertinum L.) yer üstü kısımlarından elde edilen haşlama su, su toplamasına, romatizma, nifris, mesane ve böbreklerde kum ve taş, kısırlık, mide ve bağırsak ağrılarına karşı kullanılır.