Kapari

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 K harfi ile başlayan bitkiler

  


 

KAPARİ

(Capparis spinosa)

60-250 cm boylarında genellikle yere yayılmış , sürünücü,çok yıllık, çalı görünüşlü otsu bir bitkidir.Yumurtamsı yapraklarının  koltuklaında kedi tırnaklarına  benzeyen  dikenler vardır.Mayıs-eylül aylarında pembe-beyaz sarımsı-beyaz renkli dört taçyapraklı gösterişli iri çiçekler açar.

Maki topluluğunun  en göz alıcı üyelerindendir.Kültürü yapılanlar dikensizdir.Güneye bakan araziler kültürü için daha elverişlidir.

Kapari erozyon içinde etkili bir bitkidir.Kökü yerin derinlerine inerek toprağın  dağılıp sürülenmesini önler.

En kurak aylarda bile yeşil kaldığı ve geç tutuşan bitki olduğu için orman yangınlarına da dayanıklıdır.

Bir lezzet  ve şifa deposu olan kaparinin ekimi mart ayında hasadıyla mayıs-agustos yada haziran-eylül aylarında yapılır.

Aile tarımına uygundur;daha çok kadınlar tarafından toplanır.Bir kadın  günde 15 kg kadar tomurcuk toplayabilir.

Su ve bakım istemeyen kıraç arazilerde de yetişebilen bitkiden dönüm başına en az 2.5 ton ürün alınır.

Asya kökenli olmasına rağmen eski Yunanlılar da Romalılarda onu soslarında kullanmışlardır.Günümüzde Türkiye’de de popülaritesi artan bir bitkidir.Çiçek tomurcukları  turşu garnitür ve meze olarak  yiyeceklerin yanında tüketilir.

İspanyollar  yılda 20 milyar  dolar kazandıkları  tomurcukları  nedeniyle kapari  bitkisini” ulusal bitki” ilan edip koruma altına almışlardır.

Almanlar kapariyi tam 472 çeşit yiyecekle birlikte kullanır.Turşu , salata,pizza, balık ve av aletleri  yanında  garnitür  olarak yenir.

Akdeniz çevresindeki  bütün  ülkelerde , Yunanistan,Fransa,İspanya,Cezayir,Kıbrısta ve ayrıca İran’da  üretimi yapılır.

Evliya Çelebi ünlü seyahatname’sinde Çorum’un  Osmancık ilçesini  tanıtırken  halkın”gesre” adlı bir yemiş yetiştirdiğini  çok yararlı olan bu bitkinin  sirkeli turşunun yendiğini  belirtir.

Bunun için olabildiğince  küçük henüz çatlamamış  goncalar toplanır.İki-üç  günde bir toplanan  10 mm çapındaki  nohutsu tomurcuklar, tuzlu suda yada bir kat  tomurcuk bir kat  tuz şeklinde bekletilir.

Bir kg goncaya   1 litre sirke konur ve kapalı kaplarda üç ay bekletilir, ardından  afiyetle yenir.

Büsbütün kurutulunca bütün aromasını yitirdiği için  mutlaka salamurası  yapılır.

Bitkinin bişeşiminde protein , selüloz, tanen, karbonhidrat, glkozitler, vitaminler fosfor ve demir gibi mineraller bulunur.

Kaparinin çiçek tomurcuklarının , meyvesinin ve kök kabuğunun sağlığa yararlı  etkilerini  şöyle sayabiliriz:Cinsel gücü arttırıcı, kabızlık giderici, idrar balgam  söktürücü, solucan düşürücü, ağrı kesici, adet ve karaciğer fonksiyonlarını  düzenleyici,romatizma, felç iskorbüt, kan bozuklukları gut, tümör, basur, dalak  büyümesi, kalça rahatsızlıkları , diş ağrıları gibi şikayetleri  giderici.

Bu etkileri elde etmek için kurutulmuş 10-30 gram kapari çiçeği, tomurcuğu yada kök kabuğu 1 litre suda kaynatılır yada 1 litre kaynar suyla  demlenir ve günde üç bardak içilir.

Kapari Uluslar arası Kanser Enstitüsü tarafından antitümör etkisi sağlayan ilacın  hazırlanmasında  kullanılan  bitkiler arasındadır.

Bunların dışında  kapari  boya ve kozmetik  sanayinde kullanılır.Hayvanlara yedirilmesi durumunda da süt ve yumurta üretiminde büyük artış gözlenir.