K harfi ile başlayan bitkiler

KARAMAN KİMYONU

(Carum carvi)

Maydonozgiller familyasındandır.Diğer adları frenk kimyonu, keraviye,ermeni kimyonu,nemse kimyonu,kimyon-u berri.

20-100 cm boylarında  narin dallara ayrılan  yapıda kazık köklü, iki yıllık otsu bir bitkidir.İnce uzun  parçalı tüylü  açık yeşil  yaprakları ;mayıs-temmuz  aylarında  açan  şemsiyemsi  biçimli  küçük sarımsı beyaz yada pembemsi çiçekleri  vardır.Çiçeklerin solup   dökülmesiyle  ortaya çıkan kapsüllerde 6 mm uzunluğunda ikişer tohum bulunur.

Anayurdu Avrupa ve Batı Asya’dır.200-2200 metre yüksekliklerde görülür.Tarihin eski dönemlerinden bu yana insanların ilğisini çekmiş bir bitkidir.Taş devrinden  kalan yemek  kalıntılarında eski Mısır mezarlarında ipekyolu çevresinde bulunan hanlarda bu bitkiden parçalar ele geçirilmiştir.

13 yy da Araplar bu bitkiyi cinsel  güçlendirici  yapımında  kullanmışlardır.Batıda aşıkların ayrılmalarını önlediği inancıyla aşk iksirlerinde kullanılmıştır.

Shakespearein(1564-1616)IV. Heny oyununda Karaman kimyonlu yemeklerden söz edilir.

Almanyada her zaman sevilen bir bitki olmuştur.

Ülkemizin Doğu Anadolu Bölgesinin sulak  çayırlarında kendiliğinden  yetişir ama bizde tarımı yapılmaz.Kırlarda ineklerin severek otladıkları bir bitkidir.

Bahçelerde tarlada hatta bol güneş görmesi  koşuluyla evlerde  yetiştirilebilir.İlkbahar sonu yada sonbahar başında toprakta açılan  dizilere ekilir bitkiler  filizlenip biraz büyüyünce 20 cm lik  aralıklar halinde seyreltilir .

Bitkinin taze yaprakları salata , çorba ve yemeklere , tohumlarıysa  özellikle  etli  yemeklere serpilir;ikinci  yılın sonbaharında  topraktan çıkarılan  kazık  kökler  temizlenip  sebze olarak  pişirilir.

Bileşiminde sabit ve uçucu yağı uçucu yağın içinde de en çok karvol ve limonen bulunur.

Bağırsak gazlarını önleyici iştah açıcı, uyarıcı, ishal kesici,adet ağrılarını  azaltıcı, bronşit iyileştirici, emzikli annelerde süt arttırıcı etkileri vardır.

Bunun için 50 gram tohum 1 litre  suda kaynatılıp  günde  3 bardak  içilir.Ya da bir tatlı kaşığı frenk  kimyonu tohumu  tohumu ezilip bir bardak  kaynar suya dökülüp 10-15 dakika  dakika demlenip  süzülerek içilir.Günde 3 kez içilmesinde yarar vardır.

Hazırlanan çaylarla gargara yapılması  boğaz ağrılarını giderir, tohumların ağızda çiğnenmesi ağız kokusunu yok eder.Dikkat hamileler kullanmamalıdır.