K harfi ile başlayan bitkiler

KARDELEN

(Galanthus nivalis)

Nergisgiller familyasındandır.

Soğanlı, çok yıllık, otsu bir bitkidir.Dipten çıkan şerit biçimli mavimsi-yeşil yaprakları ocak-nisan aylarında 20 cm boylarındaki bir sap üzerinde açan çansı ve sarkık beyaz bir   çiçeği vardır.

Bilimsel adındaki “Galanthus” sözcüğü Yunancadaki”süt” ve “çiçek” sözcüklerinin bileşik halidir ve “ sütçiçeği””sütbeyaz” anlamları vardır.Kardelen çiçeğinin  beyazlığına  işaret eder:Tıpkı Türkçe adın kış sonu-bahar başında karı delip çıkmayı ifade ettiği gibi…

Kardelenin bir başka soğanlı çiçek olan Göl soğanından  dış görünüş itibariyle ayrılan yanı: o çok çiçeklidir, kardelense tek çiçekli, her sapın ucunda ancak bir çiçek bulunur.Batı, Kuzeybatı, Güneybatı, Güney ve İç Anadolu bölgelerinde, toprağın çok kuru olmadığı, yarı gölge yerlerde, ağaç ve çalı altlarında kendiliğinden yetişir.Dünya üzerinde bulunan 20 türünden 12’si Türkiye’de de bulunur.Kardelen ülkemizden ihraç edilen soğanlı bitkilerin başında gelir;ancak doğadan bilinçsizce ve aşırı söküme dikkat etmek gerekir.

Tohumla ve soğanla çoğaltılan bir çiçektir.Soğanlar açılan karıklara, 10-15 cm arayla ve 5-10 cm derine dikilir.Soğanlar çiçeklenme dönemi sonrasında sökülür, temizlenip, kardeş soğanlar ayrılır, sonbaharda yeniden yerlerine dikilir.Bu işlem değilse üç yıl sonunda yapılmazsa, yavru soğanlarla aşırı kalabalıklaşma ve sonrasında zayıf çiçeklenme ortaya çıkar.Kardelen soğanında galantamin adlı bir glikozit bulunur.

Kardelenin toprak üstü kısımlarının kalbi güçlendirici, s,indirim kolaylaştırıcı, adet söktürücü etkisi vardır.

Yumrusu (soğan) lapa halinde çıbanların üzerine sarılır.

Yumrudan elde edilen galantamin çocuk felcinde kas uyarıcı olarak kullanılır.

Ancak dikkat, kusma ve ishalle kendini gösteren zehirlenmeye yol açacağı için hekim kontrolü olmadan rastgele içilmemelidir!