Kayışkıran,Sabankıran

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

K harfi ile başlayan bitkiler

Kayışkıran,Sabankıran

KAYIŞKIRAN, SABANKIRAN

ONONIS SPINOSA L. (O. HIRCINA JACQ.)

(Leguminaseae-fam.)

Bulunduğu Yerler: Otlak ve kumlu, çorak yerlerde, dere kıyılarında, çalılıkların arasında, deniz seviyesine uzaklığı 100m. kadar olan her yerde görülür.

Yapısı: 60 cm kadar yükseklikte, yarı çalı halinde çok yıllık otsu bir bitkidir. Gövde dallı dikenli, köksap kısa , çok başlı, kahve ve siyah renkte olup 50 cm kadaruzar, az dallı, eksen bir köktür. Alt yapraklar; üç bölümlü, yukarıdakiler basit, sert dişli eşkenar, bezimsi kıllı ; üç bölümlü yaprakların yanındaki iki yaprakçık adeta bitişik, ortadaki ise uzun saplıdır. Çiçekler pembeye çalan kırmızı , bazen beyaz, kısa saplı, genellikle grup halinde oval başak şeklinde yaprak koltuklarında bulunurlar. Haziran ve ağustos aylarında çiçek açar. Balverici bir bitkidir.

Kullanılan Kısımlar: Kökler, bitkinin çiçek açma zamanında (nisan- mayıs aylarında) veya meyvelerin olgunlaşmasından sonra (eylül- ekim aylarında) topraktan çıkartılır. Kökler yağmurdan sonra kolaylıkla, fazlakuvvet sarfetmeden çıkarılabilir. Yıkandıktan sonra gölgede veya 50 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru köklerin dış rengi boz kahve , iç rengi soluk sarı, karakteristik kokulu, tadı; buruk ve yakıcıdır. % 12 rutubete müsaade edilir. Kağıt , kenevir torbalarda veya balya halinde paketlenir. Gölgede ve havadar binalarda muhafaza edilir.

Kimyevi Terkibi: ononin, ononid, onospin glikozidleri, a-onoserin, onon, limonen asidi, sepi maddeleri az miktarda eterik yağı ve yağlı maddeler, fitosterin, kesinleşmemiş saponinler vs. ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Kayışkıran, şiddetli idrar söktürücü bir etkiye sahiptir. Başlıca organizmadan su birikmesinde böbrek iltihaplarında, kalp kifayetsizliğinde beyaz akıntı , romatizma, safra kesesinde taş bulunması vs. hallerde kullanılır.

Kayışkıran, halk tababetinde; kısırlık, deri sivilceleri, nikris, basur, idrar zorluğu ve idrardan kan gelmesi vs. hallerde kullanılır. Veteriner hakimlikte; hayvanlarda görülen mide bozukluklarında bütünüyle kullnaılır.

Kullanılışı: İnce kıyılmış köklerden bir çorba kaşığı, 0,5 lt. suda 10 dk. kaynatılır. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır.