K harfi ile başlayan bitkiler

Kısa Mahmut,Dalakotu

             KIRMIZI KISA MAHMUT , DALAKOTU, YERMEŞESİ , YERPALAMUDU 

 TEUCRIUM CHAMAEDRYS L.

 ( Labiatae-fam.)

 
Bulunduğu Yerler: Çalılıklar arasında, taşlıklı alanlarda ve geniş yapraklı ormanlarda bulunur.

Yapısı: Kökü iğ seklindedir. Gövde 30 cm. kadar yüksek, dallı, köşeli, hafif kıllı çok yıllık otsu bir bitkidir.  Yapraklar karşılıklı, kısa saplı, ters yumurta biçiminde, kaide kama şeklinde, üst tarafı iri dişlidir. Çiçekler pembe, ikişer ve 2 dudaklı, 4 erkek organı vardır. Meyve kuru, tohumlar kahve siyahı 4 kapsül halinde dökülürler.

Kullanılan Kısımlar: Saplar kullanılır. Bunlar çiçek açma zamnında Haziran-Ağustos  aylarında toplanır. Gölgede veya 40 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru bitkinin sapı yeşil, çiçekleri pembe, kokusuz ve aci tattadır. Balya halinde paketlenir. Rutubet miktarı % 12 dir. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.

Kimyevi Terkibi: Sepi ve acı maddeler, eterik yağ, vitamin C, reçine ve henüz incelenmeyen diğer maddeler ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki idrar söktürücü, kabız verici, kan dindirici, umumıyetle koruyucu ve kuvvetlendirici te’ sirdedir.

Böbreklerde  kum, ishal, cinsi zafiyet beyaz akıntı aşırı adet hallerinde kullanılır.

Kırmızı kısa mahmut halk tababetinde mide ve bağırsak ağrıları, gaz, kan tükürme, grip, sıtma, karaciğer hastalıkları, mide ekşimeleri, cinsi temayülü uyarıcı olarak kullnaılmaktadır.

Haricen göz iltihaplarında ve basurlarda banyo seklinde; çıban, zehirli yılan sokmalarında romatik şişmeler, nikris illetine karşı lapa halinde kullanılır.

Kullanılışı: Bitkiden 2 çorba kaşığı 0,5 lt. suda 5 dk. kaynatılır. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır.

Halk tababetimizde bataklık kısamahmut (teucrium scordium L.) da kullanılır. Yer üstü kısımları aynı hastalıklara ve haricen de diş ağrısı ve diş etlerinin kuvvetlenmesinde çalkalamakta; deri veremi vs. de lapa halinde kullanılır.