K harfi ile başlayan bitkiler

KOKULU MELİSA

Mineçiçeğigiller familyasındandır.

“MelisA” ESKİ Yunancada “arı” demektir.İlğili Türkçe literatürde hem “ Oğulotu” hemde “ Melisa” olarak anılan  bir başka  bitki daha var-bu kitapta oda anlatılmakta.Kokulu  melisanın  onunla doğrudan bir ilgisi yoktur.

Sıcak iklimlerde 3-5 metre ılıman  iklimlerde 60-200  cm  boylanabilen  kışın  yapraklarını döken  bir çalıdır.Dik , yuvarlak , oluklu gövdesi  ve dalları  ilk yıl yeşilken  ikinci  yıl  kırmızımsı  ve  odunsu bir hal alır.Limon kokulu yaprakları ince uzun  , sivri uçlu, sarımsı yeşil, üçlü çevrel dizilişlidir.Çiçekleri dal uçlarında , soluk mor yada genellikle beyaz, bir çoğu bir arada , gevşek salkımlar halindedir.

Koyu kahverengi , gözyaşı biçiminde küçük tohumları vardır.

Anayurdu Güneybatı Amerika özellikle Şili’dir.Avrupa’ya 18.yy da getirilmiştir.

Günümüzde çoğu Akdeniz ülkesinde ;Fransa , İspanya,Fas,Tunus ve Cezayir’de  olduğu gibi ülkemizdede yetiştirilir.Dona  karşı duyarlıdır.

Bol güneşli ,  korunaklı,  don tutmayan  toprağı sever.Büyükçe saksılara dikilip  kışın evin  içine alınabilir.Tohumlar ilkbahar başında ekilir, çıkan  fideler yaza  doğru  birer metre aralıkla seyreltilir yada şaşırtılır.

Bitkinin yaprakları ovuşturulunca limon  gibi kokar.

Daha  çok kaynatılarak  haşlanarak tüketilir.Salatalara bir limon lezzeti katar.Kesin uyarıcı  özelliği vardır, bu sebeple aşk iksirlerine yer alır.

Kokusu ve lezzetinin limona benzemesinden  dolayı çeşitli  yiyecek  ve içeceklerde  kolonyalarda  kullanılır.Limon lezzeti elde  edilmek  istenen  her şeye kokulu melisa  konabilir.Süte , pudinklere, dondurmalı kremaya, şerbetlere, çeşitli bitki  çaylarına katılabilir.

En uygun yaprak alma dönemi çiçekler açarkendir.Geç kalınırsa koku daha yogunlaşır ve sertleşir.Kurutulmuş  yapraklar  limon  kokusunu  iki-üç yıl korur; bu sebeple  odalara güzel bir koku  ve görüntü sunması  için hazırlanan potpori tabaklarında yada lavanta torbasında yer alır.

Bitkinin yapraklı ve çiçekli dallarında hazırlanan  çayın iştah  açıcı , yatıştırıcı, mideyi  rahatlatıcı ve kandaki şekeri düzenleyici etkileri vardır.

Bunun için 20-30 gram bitkinin üzerine 1 litre kaynar su dökülür 10-15 dakika  demlenip günde iki-üç kez birer bardak içilir.

Bitkinin yapraklarından  elde edilen yağda  sitral,  neral, jeraniyal, limonen,  karvon, dipanten, linalol, likör, şerbet, salata,ara yemekler gibi  çeşitli  yiyecek ve içeceklerde kullanılır.

Nane , portakal çiçeği ve melisaya benzer tıbbi özellikleriyle  ağrı kesici , bakteri mantar ve  iltihap yok edici , spazm çözücü, yüksek   tansiyonu  düşürücü etkileri vardır.

Akşam yemeginden sonra 2-3 damla yağ, kaynatılmış  suya damlatılıp içilir.

Kas ve romatizma ağrıları için de banyo  suyuna katılır.

Dikkat aşırı yada uzun süreli kullanımı mideyi tahriş edebileceği için bundan kaçınmak gerekir!