K harfi ile başlayan bitkiler

KOKULU MENEKŞE

(Viola odorata)

Menekşeğiller familyasındandır.Diğer adları benefşe, menevşe.

10-15 cm  boylarında , yer örtücü, uzun  saplı, yüreksi yapraklı, köksaplı çok yıllık, otsu bir bitkidir.Avrupa, Asya ve Kuzey  Afrika kökenlidir.Mart-nisan aylarında 15-20 mm boyutlarında hoş kokulu, genellikle mor yada bazen beyaz çiçekler açar.

Köksaplarından çeşitli kollar atar ve böylece yeni bitkiler oluşur.

Bitkinin küçük , küremsi, sert tohumları sarı renklidir.

1000-1200 metre yüksekliğe kadar çıkar, ılıman iklime sahip  bölgelerde kültürü yapılır.Ülkemiz kırlarında ender olarak bulunur dekoratif amaçla park ve bahçelerde yetiştirilir.

Tohumdan çıkan fideler yada yerde uzanan gövdelerden alınan dallar 10-15 cm aralıklarla şaşırtılır.

Menekşe mitolojik  çağlardan  günümüze sevilen , değer verilen bir bitki olmuştur.Baştan çıkarıcı kokusundan dolayı olmalı tanrıça Venüs ve onun yerini alan  aşk tanrıçası Afrodit’in bitkisi  sayılmış;Homeros’tan(İÖ8.yy)Shakespeare’e Napolyon(1769-1821) bitkiyi partisinin  amblemi yapmıştır.Eski Yunanlılar onu  doğurganlığın simgesi sayarken Romalılar içtikleri bir  şaraba katmışlardır.

Menekşe mitolojik çağ insanları için  kutsal bir  bitkiydi, doğanın  güçlü tanrısı büyük pan ve bizzat  hayat adına  alna taç olarak  takılırdı.

Bitkinin çiçeği şekerleme , tatlı, dondurma, jöle, pasta, salata, sirke, bitkisel yağ, çay, şurup, çorba, punch, puding yapımlarında yer alır.

Bileşiminde tanenler, müsilaj, flovanitler, saponinler gibi maddeler ve bolca C vitamini bulunur.

Ağızdan  terletici, ateş düşürücü, kabızlık giderici, mikrop öldürücü, sakinleştirici, uykusuzluk giderici; dışardan lapa ve gargara halinde yumuşatıcı, romatizma ağrılarını  dindirici olarak kullanılır.

Bitkinin yumru  kökü çay olarak demlenir.Yapraklarının kaynatıldığı su sişmiş göz kapaklarına iyi gelir cilde  canlılk kazandırır.

Ancak dikkat ağızdan alım, saponinden dolayı kusmaya yol açabilir.