Kolza

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 K harfi ile başlayan bitkiler

  


 

KOLZA

(Brassica napus spp.oleifera)

Turpğiller familyasındandır.

150 cm boylarında derinlere inen  kazık kökleri mavimsi-yeşil derin parçalı  yaprakları olan bir yıllık otsu bir bitkidir.Üstte yer alan yaprakların tabanı gövdeyi  bir kın gibi sarar.Nisan – temmuz ayları boyunca açan dört taçyapraklı sarı çiçekler  dalların ucunda seyrek salkımlar oluşturur.Uç bölümde yer alan kuş gagasını andırır ince uzun meyvelerin  içinde koyu kahverengi tohumlar bulunur.

İÖ 2000 yıllarına ait  belgelerden o dönemde Hindistan’da bilindiği anlaşılmaktadadır.Anadolu’da  bitkinin yabani formları bolca bulunduğu  için anayurdunun  burası olduğunu ileri süren araştırmacılar vardır.

Yemeklik ve yakıt  yağı olarak  kullanılan  kolza yağından sabun, boya, ve deri  sanayinde , ayrıca  tıp alanında yararlanılır.Küspe ve tohumlar da gerek büyük küçükbaş  hayvanlar , gerek  kanatlılar için iyi bir yemdir.

Erüsik asit oranı  yüksek olduğu için  1977’de ekimi yasaklanan kolza, erüsik asitsiz türlerin geliştirilmesiyle 2002 yılı  itibariyle  zeytinyağı  ve soya fasulyesiyle   birlikte, T.C hükümetinin desteklediği  ürünler arasına girmiştir.

Kolzanın  kışlık ve yazlık olmak üzere  iki kez ekimi yapılabilir; kışlıklar 120-150 günde yazlıklar 100-120 günde hasada ulaşır.Tahıllardan , keten, mısır, patates ve şekerpancarından sonra ikinci ürün  olarak ekilebilir.

Tohumlarında % 38-50 oranında  yağ bulunan  tarımı son derece kolay olan kolza gereken  ilgiyi  görürse  ülkemizin  yağ açığını kapatabilir.

Kolza küspesinde % 67 oranında protein  bulunması  nedeniyle hayvan yemi  bal verici  özellikte  olduğu için  aracılıktada değerlendirilir.

Bu arada bitkide bulunan  linoleic  asit  vücudumuz için çok önemlidir, çünkü  gövdemiz bunu kendisi üretmez.Bu asit lifli sebzelerde , fındıkta , tohumlarda anne sütünde , balık türlerinde  ve tohumlardan  yapılan yağlarda bulunur;merkezi  sinir sistemi göz ve trombositler için gereklidir.Kolestrol seviyesini ve  triğliserit seviyesini  düşürür.Kan  hücrelerinin  akışkanlığını  arttırır.Bağışıklık sistemini  güçlendirir.Dolayısıyla damar tıkanıklıklarının oluşmasını engeller.Doymamış  yağlar fazla alınınca en ğüçlü  antioksidan  olan E vitamini alma imkanımız  artar.Kolza yağının  2 çay kaşığında 1.9 mg E vitamini bulunurki bu da almamız gereken miktarın 1/5 idir.Bütün sıvı yağlarda var olan kalbin dostu doymamış yağ % 93 oranla en çok kolza yağında bulunur.

Oleik asitçe zengin olan kolza yağı , hafiflik , yüksek  tutuşma sıcaklığı ve tortu bırakmama gibi üstün özellikler göstermesi nedeniyle , kızartmalık yağ olarak da değerlidir.Ayçiçeği yağının kullanıldığı her yerde kullanılabilir ve aşağı yukarı aynı lezzettedir.