K harfi ile başlayan bitkiler

KUM ZAMBAĞI

(Pancratium maritimum)

Amaryyllidaceae familyasındandır.

(Cins adı pancratium,Yunanca “bütün hep” demek  olan pan sözcüğü  ile “güçlü” demek olan  cratys sözcüklerinin  birlişmesinden gelmiştir;bitkinin  tıbbi açıdan “çok güçlü” olduğunu  varsayan bir adlandırmadır bu.Tür adı maritimum ise “denizde kıyıda yetişen”demektir.)

30-60 cm boylarında dipten çıkan  uzun mızraksı  yapraklarını kışın dökmeyen  haziran-ekim aylarında seyrek  şemsiyemsi  durum oluşturan  30-40 cm yükseklikteki  saplar  üzerinde 10-15 cm  boyutlarında ,boru biçimli,kokulu,beyaz çiçekler açan yumurtamsı iri soğanlı çok yıllık otsu bir bitkidir.Çiçeğin  6 beyaz  uzun taçyaprağın  kuşattığı içinde de  daha kısa boyutlu  ve çok  sayıda beyaz  yapraklı  kısım bulunur.

Anayurdu Akdeniz ve Atlantik  kıyısındaki  kumullardır.Fransa’nın  Atlantik  kıyılarındaki  Morbihan  bitkinin batıda bulunduğu son noktadır.Türkiyede de Akdeniz  ve Karadeniz  kıyılarında bulunur.

Bitkinin  iri siyah  tohumlarını denizi  dalgaları  sürükler ve yeni kolonilerin  oluşması böyle  sağlanır.Ancak Akdeniz ve Atlantik  kıyılarındaki  yoğun kentleşme  bu güzel  çiçeğin geleceğini tehlikeye sokmuştur.

Bodrum’da Bağla kumsalında Seher’le son gittiğimizde önceki  yıllardan  bildiğimiz bu çiçeğe rastlayamadığımıza üzülmüştük.Fransa’nın kimi bölgelerinde   olduğu gibi şüphesiz ülkemizde de bu güzel çiçeğin koruma altına alınmasında yarar vardır.

Fransa, sulak ve nemli bölgelerde tehdit altında bulunan çiçekli bitkilere dikkat çekmek için 1992’de bir dizi de posta pulu yayımlar, bunlardan biri kum zambağıdır…

Uygun bölgelerde süs bitkisi olarak yetiştirmeye elverişli ve güzel görünüşlüdür.

Latince adında varsayıldığı gibi tıbbi açıdan her derde deva değilse bile kusturucu etkiler gösterir.