Öksürükotu

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 O harfi ile başlayan bitkiler

  


 

Öksürükotu

 

ÖKSÜRÜKOTU, DEVETABANI

   TUSSILAGO FARFARA L. 

  (Compositae-fam.)

 

Bulunduğu Yerler: Kolay ufalanan, bulgurlu, rutubetli yerlerde kazılmış, doldurulmuş kumsal killi topraklarda, dere ve çay kıyılarında yetişir.

Yapısı: Köksap sürüngen, çok dallı, kırmızımsı pullarla kaplı, 20 cm. kadar uzun, kıllı sap örümcek ağımsı, doğru, çok yıllık otsu bir bitkidir. Sap ilkbaharda yapraklarda evvel teşekkül eder, tepe kısmında oldukça sarı çiçek bulunur. Çiçek gömecinin kenar dilcikli çiçekleri borumsu, iki cinsiyetli, sapın ortasında bulunur. Meyve silindirik meyve tohumlarıdır. Çiçekler solduktan sonra yapraklar gelişir ve rozet halinde teşekkül eder. Yapraklar yuvarlak kalp biçiminde , düzensiz iri dişli, üst tarafı yeşil ve çıplak, alt tarafı beyaz tüylüdür. Mart nisan aylarında çiçek açar.

Kullanılan Kısımlar: Yalnız yeşil ve körpe yapraklar kullanılır. Haziran temmuz aylarında toplanan yapraklar gölgede veya 45 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru yaprakların üst yüzü yeşil, alt yüzü beyazımsı, karakteristik kokulu ve hafif helmeli acı tatatdır. Rutubet payı % 12 dir. Balya halinde paketlenir. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir. Öksürükotu toplanırken çobanotu (petasites officinalis Mönch.) ile karıştırılmamalıdır, bunun yaprağı çok daha iri, gömeci de kırmızı renkte olup uzun salkım halinde sapın tepesinde uzun salkım teşkil eder.

Kimyevi Terkibi: Çiçek tablasında (kömeç) fadiol, fitosterin, ardinidiol, teraksantin, stigmasterin, sarı boyama, sepi maddeleri bulunmuştur. Yapraklar acı glikozidler, tusilagin ve sitosterin, gal, elma ve şarap asidleri, saponinler, provitamin A, vitamin C, inulin, dekstrin, albüminli maddeler, eterik yağ eserleri, helme vs. ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Öksürükotu balgam söktürücüdür. Bronşitlerde, larinjitlerde, akciğer apselerinde, nefes darlığı ve veremli öksürüklerde kullanılır.

Öksürükotu halk tababetinde mide ve bağırsak ekşimesi ve iltihabı, deri sivilceleri, romatizma, düzensiz ve ağrılı adet hallerinde kullanılır. Haricen ayakkabıların vurmasından ileri gelen yaralar, yanık ve çıbanlara lapa halinde kullanılır. Ayaklarda vena (taşırdamalar) iltihabı, kızıl yörük vs. de kompres, nefes darlığına karşı sigara olarak kullanılır.

Kullanılışı: bitkiden 1 çorba kaşığı 400 gr. kaynar su ile haşlanır ve 1 saat bekletilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır. (Her türlü öksürüklere karşı bal ile tatlılaştırılarak alınmalıdır.)

Lapa halinde kullanılacakolursa, taze yaprakların kullanılması tavsiye edilir, kuru yaprak kullanılacak olursa süt ile kaynatılmalıdır.