P harfi ile başlayan bitkiler

PELİN OTU

(Artemisia absinthium)

Papatyagiller familyasındandır.Diğer adları Acı yavşan,Acı pelin,Ak pelin, Yavşan otu.

40-120 cm  boylarında dallara ayrılan  yapıda tabanda karşılıklı üstte almaşık  dizilişli  üst yüzleri grimsi alt yüzleri  gümüşi yeşil tüylü ipeksi derin parçalı kokulu  yaprakları olan  haziran-eylül  aylarında  dal uçlarında  salkımlar halinde  3 mm çapında küçük  sarı çiçekler açan  , hafif tüylü,güçlü kokulu,çok yıllık,otsu bir bitkidir.İçinde küçük tohumlar bulunan  silindirik  yassı  meyveleri vardır.

Anayurdu Çin ve Akdeniz havzasıdır.Günümüzde Avrupa’da Kuzey Afrika’da , Asya’da  0-2000 metrelerde ılıman  iklime  sahip  pek çok  yerde bulunur.Kışın  soğuk  geçtiği yerlerde korunmalıdır.

Türkiye’de başta İç Anadolu olmak üzere pek çok bölge kendiliğinden  yetişir tohum  ekerek  kültür yoluyla üretimi  de yapılır.Ancak  pelin ,adaçayı,rezene,anason,frenk kimyonu gibi tıbbi  yada mutfakta  kullanılan  bitkilerin  yakınına  ekilmemelidir.Yağmur suları  bundaki acıyı  ve zehri  diğer bitkilere taşıyabilir.

Hasadı çiçeklenme  başlangıcında yerden 10 cm yukarıdan biçilerek  yapılır.Demetler bağlanıp havadar ve kuru  bir yerde asılarak  kurutulur.

Pelin otu,Antik Mısırda kullanılan bir bitkiydi.İÖ1500 yıllardan gelen Eber papirüslerinde pek çok kez adı geçer.Burada  dahilen ve haricen çok çeşitli  rahatsızlıklar için kullanılmıştır.

Çin ve Fransız  mutfaklarında  iştah açıcı  olarak yer alır.Beyaz etlere bazı balık  yemeklerine

, soslara girer.Salatalık  turşularında  sirke yerine konur.

Absent yapımı yasaklanmıştır ama  bitki vermut tarzı bazı içkilerin  yapımına  girmeye devam eder.Kimi yörelerde çaylara eklenir.

Bileşiminde artabsin-absintin  gibi acı maddeler , ucucu yağ,reçineler tanen  bulunur.Su buharı damıtmasıyla elde edilen  yeşilimsi  beyaz renkli  esansının  içinde de öncelikle  tuyon  ve tuyol , pinen ,kadinen,felandren vardır.

Bitki iştah  açıcı ,sindirim kolaylaştırıcı, güçlendirici,ateş düşürücü,idrar arttırıcı, ishal kesici etkiler gösterir.

Şifalı  etkileride  elde etmek  için 5-30 gram kurutulmuş bitkinin üzerine 1 litre kaynar su dökülür 10-15  dakika demledikten  sonra bal ile  tatlandırılarak  günde iki-üç  kez birer  bardak içilir.

Dikkat  doz kesinlikle  aşılmanalıdır.Yoksa  sinir sistemini  tahrip edici  ve zehirleyici özellikler ortaya çıkabilir.Ayrıca  hamilelikte  kullanılmamalı emzikli  kadınlar acı lezzet süte geçeceği için  bu bitkinin  çayını  içmemelidir.

8 günden  fazla  kullanılmamalıdır.

Pelin otunun  bedene  sürülmesi  haşereleri uzaklaştırır.Bu amaçla giysilerin  aralarına  da  korunur.

Dozun  aşılmaması  kaydıyla  bitkinin sindirim kolaylaştırıcı, iştah açıcı  ve güçlendirici  etkilerini  modern  tıp da kabul eder.