S harfi ile başlayan bitkiler

SARI HATMİ

(Abutilon theophrasti)

Ebegümeciğiller familyasındandır.

50-200 cm boylarında , seyrek dallı, dik  gövdeli,hafif  ve yumuşak  tüylü,bir yıllık otsu bir bitkidir.Almaşık  dizilişli  yüreksi  yaprakları  ince dişli ve  7-20  cm uzunluktadır.

20-40  mm çaplı  5 taçyapraklı, gösterişli sarı çiçeklerini  haziran-ekim  aylarında  yaprakların koltuklarında  genellikle tek, bazen  de küçük  gruplar halinde  açar.Sivri uçları  olan  taç benzeri meyvelerin  içinde  3x3.5  mm boyutlarda  yassı-üçgensi  grimsi-kahverengi tohumlar bulunur.

Anayurdu  Güney Asya özellikle  Hindistandır.910-1370 metrelerdeki  güneşli  yerlerde  etkili alanlarda  yol kenarlarında  döküntülüklerde  görülür.

Tarım  alanları  için  zararlı  ottur.Akdeniz havzasında Avrupa’da ve Abd ‘de  iklime uyum  sağlamış  yada  mezeleri  üretilmiştir.Bunlardan  ülkemizde de  bulunur, park  ve bahçelerde süs  bitkisi olarak  yetiştirilir.

Üretimi  tohum  ekilerek  yapılır ve filizlenme 2-3 haftada gerçekleşir.

Bitkinin  meyveleri  çiğ yada  pişirilerek  yenir, protein, yağ ve karbonhidrat içeren kuru   tohumları öğütülerek çorbalara , özel  ekmeklere eklenir.

İdrar söktürücü,ishal giderici,yumuşatıcı,göz iltihaplarını iyileştirici, sindirim  kolaylaştırıcı, ağrı dindirici, ateş düşürücü etkiler gösterir.

Bu  etkileri  elde etmek için  bitkinin  gövde kabukları , kurutulmuş kökleri,tohumları  demlenerek içilir.Dışardan  yakı olarak  uygulanır, tohumlar  öğütülerek  içilir.Sarı hatmiden  iplik , kağıt ve yağ elde edilir.