SEDEFOTU

   RUTA GRAVEOLENS L.

  (Rutaceae-fam.)

 
Bulunduğu Yerler: Bazı bölgelerde kuru ve taşlıklı yerlerde yabani halde bulunur ise de bu bitki bahçelerde yetiştirilir.

Yapısı: 20-50, nadiren 80-90 cm. kadar yüksek, gövde dallı, mavimsi nüanslı boz yeşil, çıplak, silindirik, doğru, yarı çalı veya çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar alaşık, ikişer veya üçer tüysü ters kürek biçiminde mızrakımsı bütün kenarlı yapraklar, alt ve orta bulunan yapraklar saplı, yukarıdakiler ise gövdeye bitişiktir. Çiçekler sarı yeşil kalkanvari çiçek demetinde toplu halde bulunurlar. Çanak ört bölümlü, taç dört yapraklı ve sekiz erkek organı vardır. Meyve dört evli çatlayan kutucuktan ibaret olup her evinde 4-6 tohum bulunur. Bitkinin bütünü bezimsi ve karakteristik kokudadır.

Kullanılan Kısımlar: Toprak üstü kısımlar kullanılır. Bunlar çiçek açma zamanında  haziran-temmuz aylarında toplanır. Gölgede veya 40 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. ,Kuru bitki soluk yeşil karakteristik kokulu ve acı tattadır. Kabul edilen rutubet miktarı % 12 dir. Balya halinde paketlenir, kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.

Kimyevi Terkibi: Eterik yağ, kumarin, frukumarin, rutin, elma asidi, bergapten, ksantoksin, acı maddeler vs ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Sinir yatıştırıcı, ağrıları rahatlaştırıcı, sindirimi kuvvetlendirici te sirdedir. Sinir ağrılarına ( histeri, sara, baş dönmesi, asabi kalp), göz merceğinin koyulaşmasında ve göz iltihaplarında kulanılır.

Bitki halk tababetinde kansızlık, ağrılı ve yetersiz adet hallerinde düzenleyici, mide ve bağırsak ağrıları ve iltihabı ilsah, dizanteri, solucanlar, sıtma sklerotik ve yorgunluktan dolayı görme zaafiyatı, başa kan hücumu, basurlar, nefes darlığı, göden çıkması (düşmesi) yüksek kan tazyiki hastalıklarına karşı kullanılır.

Haricen göz zaafında banyo şeklinde; taze yapraklar dövülerek lapa halinde yılan sokması ve romatizmaya karşı; damla halinde bitki aşuresi dış kulak arılarına karşı damlatılarak; 1/10 nisbetinde sert rakı tentürü, romatizma, nikris, nevralji, siyatik, lumbagu vs de oğuşturmakta kulanılması tavsiye edilir.

Kullanılışı: Bitkiden bir tatlı kaşığı 0,5 lt. suda 3 dakika kaynatılır. Günde 3 defa yemekelrden evvel birer kahve fincanı alınır.

DİKKAT! GEBELİK HALİNDE KULLANILMAMALIDIR.

YÜKSEK DOZLARDA BİTKİ ZEHİRLİDİR.

DOKTOR KONTROLÜ ALTINDA ALINMALIDIR.