T harfi ile başlayan bitkiler

TRİTİKALE

(X Triticosecale Witmack)

Buğdaygiller  familyasındandır.Diğer adı çavdar buğdayı.Bu yeni tahıl için  önerilen  adlar  arasında Tırtık ve Melez de bulunmaktadır.

Buğdayla çavdarın  melezlenmesinden elde edilmiş  bir yıllık bir tahıl  ürünüdür.Arpa ve buğday  üretiminin  düşük kaldığı  yüksek  rakımlı  kıraç topraklarda  tritikale  ekilirse  yüksek verim elde  edilir.Ayrıca  soğuk  hava  koşullarına  buğdaydan  da arpadan da daha  dayanıklıdır.Buğday  70 cm boy  yapar  ve daha  narin  bir yapı  sergilerken  tritikale  130 cm  boyu daha kalın  güçlü sapıyla  hastalıklara  karşı  daha dirençlidir.

Dünyada İskoçya,Rusya,Kanada,Macaristan,Polonya gibi ülkelerde  30 milyon  dekanın  üstündeki  bir alanda  ekimi yapılan  tritikale Türkiye’de de Trakya’dan Doğu Anadolu Bölgesine kadar  çeşitli  bölgelerde,özellikle  de Tokat ve Sivas   çevresinde  ekilmektedir.

Tritikale üretimi  Türkiye’de  ilk kez Dr.Osman Tosun  tarafından 1940’lı  yıllarda  denenir,1974 yılında Dr.İbrahim  Demir bu çalışmalara  ivme kazandırır.Bugün  un ve yem  sanayinde  gittikçe  daha çok  kullanılır duruma  gelmektedir.

Bu  tahılın   unu yumuşak  buğday  ununun  kullanıldığı  pasta,bisküvi,kek,erişte yapımında  kullanılır.Ancak  günümüz  un sanayi buğday  işlemeye  uygun olarak  düzenlediği için  tritikale  şimdilik  daha çok  olarak  değerlendiriliyor.Büyük  ve küçükbaş  hayvanlara  dane  ve saman  olarak  yedirilmekte  danelerin  kanatlı hayvanlara  yedirilmesi  durumunda  yumurta  üretiminde  yüzde 40’lık bir artış  gözlenmektedir.

Buğdayın,depresyondan  astım ve şekere,kansızlıktan bazı  kanser türlerine kalp rahatsızlıklarına,kabızlığa uzanan  bir çizgide  pek çok konularda ;çavdarın  da kabızlık  giderici ,kolestrolü ve tansiyonu  düşürücü,kan dolaşımını düzenleyici,damar sertliğini  önleyici  özellikleri vardır.Tritikalenin bu özellikleri  atalarından  alıp  kendisini  kullananların  hizmetine  sunduğunu  söyleyebiliriz.