T harfi ile başlayan bitkiler

TURP

(Raphanus sativus)

Turpgiller familyasındandır.

30-90 cm boylarında  sar yada beyaz çiçekli  bir yada iki yıllık  otsu bir  bitkidir.Yumrunun  üzerinde  birbirinin  içinden  çıktıkları  için  en  içtekiler  en genç  olanlardır.Küremsi ,kahverengi-kırmızımtırak küçük  yakıcı  lezzetli  meyveleri  vardır.

Anayurdu  mısır mı,Çin mi,japonya mı tartışılmalı biraz.

Mikrop önleyici salgın hastalıkları  engelleyiciliği ta eski  Mısır’da  biliniyor olmalı ki  Keops piramidinin  yapımı sırasında  işçilere  soğan ve sarımsakla birlikte  turp yedirilmiştir.

Uygur Türklerinin  tıp kitaplarında   turpun adı “turma”dır-ki bu  sözcüğün

Anadolu köylerinde  günümüzde de yaşadığını Derleme sözlüğü bize  göstermekte.

Osmanlılar   döneminde de yukarıda  anılan  etkileri elde  etmek  için  çeşitli macunların içine  turp tohumu  karıştırılmıştır.

Turp  genellikle  etli  yumruları  bazende  halk hekimliğinde  kullanılan tohumları  için yetiştirilir.

Yetişme  dönemlerine  göre ilkbahar  yaz kış turpları olarak  üçe ayrılır.Birinciler 20-30 günde  ikinciler  35-40 günde üçüncülerse  60 günde  yenecek  duruma  gelir.Birinciler  çabuk  pörsür ve içleri geçerken  diğerleri  uzun süre  sağlam  kalabilirler.Yine  birinciler  pek acımsı  değilken  diğerleri  epey  acımsıdır.

Üretimi  tavında ve derince  sürülmüş  toprağa  tohumların  serpilmesiyle olur,fideler  sık çıkarsa  zayıfları seyreltilir.Çok  sıcaktan  da soğuktanda  hoşlanmaz.Yaz aylarının  fazla  sıcak  geçmediği  yerlere  ekilmesinde  ve düzenli  sulanmasında  yarar vardır.Havuç  ve   lahanaların  yanına ekilebilir.Hasat ,son  bir kez  sulanıp  toprak  yumuşatılarak  tek tek elle yapılır.Zamanı  geçilirse  içleri  koflaşır,bollaşır.

Turplar genellikle  küremsi  basık  küremsi  konik yada  kimi  türlerde  uzunca  silindirik olur.

Turpun  sivri  uçlu meyve  kapsüllerinin  içindeki  tohumlarda  sabit yağ,glikorafin adlı  bir  glikozit;etli  yumruları içindeyse  hardal  esansı C vitamini,B grubu vitaminleri,fosfor,kalsiyum,demir,sodyum,potasyum,magnezyum gibi  mineraller  bulunur.

İştah  açıcı ,karaciğeri güçlendirici,damar sertliğini  giderici,idrar ve safra söktürücü,kum dökücü,mikrop engelleyici,antioksidan ,kanser  önleyici, yüksek tansiyonu  düşürücü,öksürük giderici etkileri vardır.