Y harfi ile başlayan bitkiler

YABANİ ADAÇAYI

(Salvia verbenaca)

Ballıbabagiller  familyasındandır.Diğer adı Mineçiçeği,yapraklı adaçayı.

20-70 cm  boylarında 30-50 cm genişliğinde  iki yada çok  yıllık  hoş kokulu otsu  bir bitkidir.Kışın  dökülmeyen  ve başlangıçta  tabanda  rozet olarak  bulunan  yeşilimsi-gri renkli uzunca  yumurtamsı  yada yüreksi  saplı yaprakları  dalgalı kenarlı ve pürtüklüdür.Mart-eylül aylarında  dik ve sert bir  sapın ucunda 2-12’si bir arada gevşek  bir başak  oluşturan  10-15 mm  boyunda  çift  dudaklı küçük  koyu mor çiçekler açar.Tohumları temmuz-ekim  aylarında olgunlaşır.

Anayurdu Güney Avrupa Akdeniz havzası ,İngiltere,İspanya ve Sicilya’da  bolca bulunur.Ülkemizde de hemen   bütün bölgelerde yetişir.0-900 metrelerdeki  ormanlarda çayırlarda ve ekili alanlarda görülür.Güneşli ve iyi akıntılı toprakları  sever.Kuraklığa  çok dayanıklıdır.-15  dereceden  fazla soğuğa da dayanabilir.

Park ve bahçelerde süs bitkisi  olarak yetiştirilir.Üretimi tohumdan  ya da ana  gövdeden  alınan  kalemlerle yapılır.Üretimi  tohumdan  yada ana  gövdeden  alınan  kalemnlerle yapılır.İki bitki  arası 45-60 cm olmalıdır.Gövde  odunlaşınca her dört beş yılda  bir yerine yenileri  ekilir  yada dikilir.

Taze  yapraklı  sürgünleri  çiğ yada  pişmiş olarak  yenir.Çiçekli  körpe  dalları  salatalara eklenir.Taze yada kurutulmuş  yaprakları  demlenerek  çay olarak içilir.

Yapraklarının  misk adaçayına  benzer;sindirim kolaylaştırıcı, yatıştırıcı,terlemeyi azaltıcı,ishal giderici etkileri vardır;ancak  ondan  daha az etkilidir.

Tohumlarında bolca bulunan müsilaj nedeniyle  göz iltihaplarında  da yararlıdır.Bunun için  tohumlar suda bir süre bekletilir ve bu suyla gözler yıkanır.