Yarpuz

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 Y harfi ile başlayan bitkiler

  


 

YARPUZ

(Mentha pulegium yada  Hedeoma pulegioides)

Ballıbabagiller familyasındandır.Diğer adları Filiskin,Pülüskün,Narpuz,Yabani nane.

10-50 cm  boylarında köksaplı çok yıllık otsu  bir bitkidir.Kısa  saplı yumurtamsı yapraklar az çok tüylüdür.Rengi naneye göre daha  açık yeşildir.Leylak  rengi-pembe çiçekler  temmuz-eylül  aylarında  toplu halde  yaprakların  koltuklarından  çıkar.Avrupa’da,Anadolu’nun  hemen her yerinde  sulak çayırlarda,dere boylarında,göl  kenarlarında,ovalarda bolca bulunur.700  metrenin üzerinde pek çıkmaz.Amerika’ya da  yayılmıştır.Antik Çağ’dan bu yana  bilinir ve halk  hekimliğinde  kullanılır.Ege-Akdeniz pazarlarında nane diye satılır.

Roma döneminde  de çok  bilinen  bir bire kovucuydu.Bunun için  yapraklı dalları çevreye  konur  yada  kurutulup  yakılırdı.

Yarpuzun  yaprakları  özel ve güçlü kokulu ,baharlı  ve serinleticidir.Taze yada  kurutulmuş olarak  çorbalara ,yemeklere,salatalara eklenir.

Elazığ yöremizde  yoğurt,nohut,aşurelik buğday ve sarımsakla birlikte yapılan bir yarpuz çorbası vardır.Çemişgezek’te,Harput’ta,Karakoçan’da yapılan  ayran çorbalarına da yarpuz eklenir.Adıyaman’da ise  yarpuz  mancası ve yarpuz cacığı yapılır.

Bileşiminde  uçucu yağ,reçine,tanen,şekerler,uçucu yağın içinde  de bolca  pulegon  bulunur.

Mikrop öldürücü,sindirim kolaylaştırıcı,şişkinlik giderici, balgam söktürücü,adet kolaylaştırıcı,ferahlatıcı,rahatlatıcı,iştah  açıcı etkileri vardır;akciğer,migren,astım rahatsızlıklarına iyi gelir.

Bunun için  1 litre  kaynar suya  yarpuzun  toprak üstü  kısımlarından kurtulup kıyılmış  1 tutam  karışım katılır,10-15 dakika  demlendikten  sonra  süzülüp günde  2-3 kez  birer bardak içilir.

Yarpuzdan  damıtılan  filiskin yağı  da bir  parça  şekere 2-3 damla damlatılarak  aynı amaçla kullanılır.

Yapraklı yarpuz  dalları  yaz aylarında  mutfağa dadanan  karıncaları kovar.Pire savarlığı,bitkinin  tür  adına  kadar uzanmıştır.

Dikkat  hamileler  ve böbrek  rahatsızlığı olanlar kullanmamalıdır.!