Yer Fıstığı

Bitkiseliksir Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi

 

 

|-A- | -B- | -C- | -D- | -E- | -F- | -G- | -H- | -I- | -J- | -K- | -L- | -M- | -N- | -O- | -P- | -R- | -S- | -T- | -U- | -V- | -Y- | -Z- |

  


 Y harfi ile başlayan bitkiler

  


 

YERFISTIĞI

(Arachis hypogaea)

Baklagiller familyasındandır.

20-70 cm uzunluğunda  dik yada  yatık  bir yıllık bir tarım  bitkisidir.Gövde  ve dalları  tüylüdür, yaprakları  iki çift  yaprakçıktan  oluşur.Küçük  sarı çiçekler açar.Çiçek sapları  bir süre  sonra  yere eğilir ve toprağın  içine  girerek  meyve  oluşturur.2.5-5 cm uzunluğundaki  kirli beyaz kapsüller  1-4 boğumludur ve her  bogumun  içine  bir fıstık  tohumu  bulunur.Tohumların  üzeri  soğan  sarısı  bir zarla kaplıdır.

Anayurdu Güney Amerika  özellikle  Brezilya’dır.Günümüzden  3 bin yıl  önce  Brezilya’da  kültürü yapıldığına ilişkin  kayıtlar vardır.Afrika’ya köle ticareti sırasında  getirildiği sanılmaktadır.İspanyollar onu 1569 ‘da  fark etmişlerdir.Bugün  dünyada  hemen bütün sıcak  bölgelerde  üretimi yapılmaktadır.En çok hindistan,çin,endonezya,batı afrika,abd,senegal,burma,vietnam’da Türkiyede Akdeniz bölgesinde  yetiştirilir.1989 ‘da  dünyadaki   yıllık üretimi  23 milyon  ton idi.

Güney Amerika kökenli  bu bitki  yerde yetişen  ender baharatlardandır.Taze  yada kavrularak yenir.Fıstıklardan  yağ elde  edilir.Bu yağ  Kuzey Amerika’da  pastacılıkta  çok  revaçtadır.

Küçük tanelerden  yağ  çıkarılırken ,irileri çerez olarak  kavrulup satışa sunulur.Yerfıstığı tohumları güçlü bir yağ deposudur.Yüzde 40-50  bunun dışında  protein ve karbonhidratlar B1,B2,B3 ve E vitaminleri,fosfor,kalsiyum,potasyum,magnezyum,bakır,manganez,çinko gibi mineraller içerir.

Yerfıstığı yağının  yumuşatıcı  etkisi vardır.

Çerez  olarak  yenen  tohumların  dövülüp  balla yenmesi  de güçlendirici etki yapar.

Yağ çıkarıldıktan  sonra kalan  küspe  ve bitkinin  diğer kısımları iyi bir yemdir.

Yerfıstığı ayrıca sabun,tutkal,deterjan,kozmetik ürünler başta olmak üzere sayısız sanayi  ürününün  yapımında yer alır.