Y harfi ile başlayan bitkiler

Yosun

İZLANDA YOSUNU

CETRARIA İSLANDICA L. ACH.

(Parmeliaceae-fam.) 

Bulunduğu Yerler:  Sulak, gölgeli alanlarda, mera ve taşlıklı yerlerde, iğne yapraklı orman kuşaklarında ve daha yüksek yerlerde de yetişir.

Yapısı:  Çok yıllık otsu bir bitkidir. Yosun dik, mızrak biçiminde adeta yaba şeklinde, düzgün dallı, derimsi, 10 cm.  kadar yüksek, yassı veya oluklu, kıvrımlı bölümleri kenarlara doğru kısa sert kıllar ile donanmış, kahve yeşili veya koyu kahve rengi, alt kısmı daha açık renkte ve beyazımsı beneklidir.  Spor taşıyan organlar (apotesii) yosun dallarının uçlarında, yassı tabak şeklinde önce yeşil, daha sonra kahverengini alır.

Kullanılan Kısımlar: Yosunlardır; senenin her ayında toplanır. Gölgede veya 60 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru yosunlar karakteristik kokulu, ve acı tattadırlar. Kabul edilen rutubet %12 dir. Balya halinde paketlenir. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.

Kimyevi Terkibi: Antibiyotik asitler: Protolihesterin (mas edici tesirde), paralihesterin,protosetrar,fumaroprotosetrar(acılık bundan ileri gelir.),helmeli polisakarid lihenin ve izolihenin, acı setrar asidi (yosun nişastası),fumar asidi,vitamin B1 ve B2,madeni tuzlar,usin asidi(verem bakterilerine karşı tesirli),albüminli maddeler,mum vs. dir.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki iştah açıcı,solunum,mide ve bağırsak  yollarını yumaşıtıcı tesirdedir.

İzlanda Yosunu halk tababetince boğmaca, öksürük, nefes darlığı, bronşit, veremli öksürük, mide ve oniki bağırsak ülserleri, mide düşüklüğü, bağırsak ağrıları, karaciğer hastalıkları, idrar yolları iltihabı, iştah açmakta  guatr, kusmaya karşı, ishal dizanteri, kronik kabız vesair yerlerde kullanılır.

Haricen yanık ve cerahatlı yaralara konur.

Kullanılışı: Yosundan bir çorba kaşığı 400 gr. kaynar su ile haşlanır, 5 dakika kaynatılır. Süzüldükten sonra günde 4 defa yemekelrden evvel birer çay bardağı alınır.

Halk tababetimizce meşe yosunları (Evernia prunastri L.) ve püsküllü yosun (Usnea barbata Fr.) da kullanılır. Bu yosun geniş yapraklı ve iğne yapraklı ağaç gövdelerinde de dallarında bulunur. İlkbaharda mart nisan aylarında veya ekim ve kasım aylarında toplanır. Gölgede veya 60 dereceye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Karın ağrıları, verem (püsküllü yosun) kronik kabız (meşe yosunu) hastalıklarında yumuşatıcı ilaç olarak öksürük, nefes darlığı, iştah vesairede kullanılır. Kullanılış şekli izlanda yosununda olduğu gibi kullanılır.