Z harfi ile başlayan bitkiler

ZEYTİN

(Olea europae)

Zeytingiller familyasındandır.

2-10         metre boylarında  silindirik-oval  yapraklı  hepyeşil  bir ağaçtır.İlkbahar  aylarında  yeşilimsi  beyaz  çiçekler açar.Tek çekirdekli  çevresi etli  ,iğde  iriliğindeki  yumurtamsı  yada yuvarlak  meyvelerği  sonbaharda  olgunlaşır,yeşilken  yada  beklenip kararınca  hasat edilir.

Zeytin bir Akdeniz  bitkisidir.Anavatanı  eski Mezopotamya ve ülkemiz  sınırları  içindeki  Hatay,Gaziantep,Kahramanmaraş dolayıdır.

Dünya zeytinlerinin  % 97-98’lik  bölümü  Akdeniz’i çevreleyen  İspanya,Portekiz,Fransa,İtalya,Yunanistan,Türkiye,Suriye,Lübnan ve Libya  gibi  ülkelerde bulunmaktadır.Kalan  %2-3 ‘lük bölümü  ancak  Latin Amerika ,ABD ve Avustralya’dadır.

Türkiye’de Karadeniz Bölgesinden  başlayıp  Marmara,Ege,Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’da zeytin  yetiştirmektedir.Marmara bölgesi  zeytinleri  genellikle salamura ve sofralık diğer bölgelerin  zeytinleriyse  yağlıktır.

Dünyanın  önde  gelen  zeytin üreticisi  ülkeleri  İspanya ile İtalya’dır,onları  Yunanistan ve Tunus izler Türkiye beşinci sıradadır.

Mitolojiye göre  on parmağında  on marifet  zeytin  ağacını  toprakta  çıkaran  tanrıça Athena’dır;böylece  tanrıça  insanlar  için atı yaratan  Poseidon’u  alt etmiş  olur ve Atine şehrinin koruyucusu  seçilir.

Bin kullanımı zeytinin yarı mitolojik dönemlerden Antike’ye uzanan kullanım alanları şöyledir.

Yağıyla en görkemli tapınaklardan en sıradan evlere kadar mekanlar aydınlatır;sevilen ölülerin yüz çizgileri ve gövdeleri yine bu yağla  korunur.

Savaş   meydanlarında  akan kanlar  onun yapraklarıyla  durdurulur.

Yunan  ve Romalı kahramanlara  zeytin  dalından  yapılma  taçlar takılır.

Avcıların  yayları  zeytin ağacından  yapılır.

Zeytinin  hayati  özelliklerinin  bilincinde  olan Zeus kendisine  simge olarak  zeytin  dalını seçer.

İslam  Peygamberlerinin  zeytin  ve zeytinyağıyla  ilgili  bir başka  hadis-i şerifi  daha  bulunmaktadır.”Zeytinyağını  yiyin  ve onu  cildinize  sürün ;zira o bereketi bol ve  mübarek  bir ağacın  meyvesinden  çıkartılmaktadır.”

Türkiye  insanının  en temel  besin  üçgeni  ekmek-peynir – zeytin diye özetlenebilir.

Zeytin  yeşil  yada siyah olarak tüketilir.

Aslında hiçbir zeytin ağacı  doğrudan  yenebilen  zeytin  tanesi vermez.Yeşil ya da siyah  dalından toplanan  zeytin  taneleri  son derece  buruk  ve acı  bir lezzet  taşır.

Yeşil zeytin  elde  edilecekse  henüz  olmamış  yeşil taneler  siyah zeytin  yada  zeytinyağı  elde edilecekse  olgunlaşıp  kararmış  meyveler  toplanır ve suda  tuzda yada başka şekillerde  salamurada  bekletilerek  yenecek  hale getirilir.Yağ  yağ  elde edilecekse  siyah  zeytin  tanelerinden çıkarılır.

Zeytinin  yağı  ve yaprağı  gövde kabuğu ,hatta doğrudan  meyvesi  halk hekimliğinde  kullanılır,bin  derde  deva  dense yeridir.

Zeytin yapraklarıyla  gövde kabuğunun  iştah açıcı ,kabızlık giderici,ateş düşürücü,idrar söktürücü,şeker hastalığını  dengeleyici,yüksek tansiyonu  düşürücü etkileri vardır.

Bunun için  50 gram  yaprak  yada kabuk  1 litre kaynar suyla demlenir ve  günde  iki-üç  kez birer bardak içilir.

Zeytinin  yağı da kabızlık giderici,safra söktürücü olarak  alınıyorsa  sabahları  1-2 çorba  kaşığı  aç karna içilir safra  söktürücü   olarak  alınıyorsa  buna  bir  hafta devam edilir.

Yara  ve berelerin  üzerene  de yumuşatıcı  ve sızı  azaltıcı olarak dışardan uygulanır.